Translate

Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

ΠΑΤΑΡΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΩΝ

Στείλετε στο leonidasorf@gmail.com ένα κομμάτι από κάθε νέα έκδοση σας και θα το αναρτώ .

Πέμπτη, 23 Δεκεμβρίου 2010

Οι ζητιάνοι

Παιδιά της Αφρικής, μην προσπερνάτε.
Μην μας αφήνετε σ’ αυτό το μαύρο χάλι.
Σαπίζουμε στην έρημο της πόλης.
Φαντάζουμε φαντάσματα
ναυαγισμένων μύθων.
Απ’ της ευημερίας τους ιούς
γεμίζουν φλεγμονές σωθικά μας.
Μη μας εγκαταλείπετε στο έλεος
του Δυτικού Πολιτισμού που μας θερίζει.
Δείξτε μια στάλα ευαισθησίας στις γιορτές.
Με είκοσι εμβόλια κατά της ιλαράς
μπορούμε ν’ αγοράσουμε φτηνά
ένα πακέτο κάρτες ανοσίας.
© Χάρης Μελιτάς

Τρίτη, 30 Νοεμβρίου 2010

ΑΦΗΣΕ ΛΕΥΤΕΡΑ ΤΑ ΧΕΡΙΑ ΜΟΥ

Αφησε λεύτερα τα χέρια μου
και την καρδιά μου, άφησε λεύτερη!
Αφησε τα δάχτυλά μου να τρέξουν
στους δρόμους του κορμιού σου.
Το πάθος - αίμα, φωτιά, φιλιά -
με ανάβει με τρεμουλιαστές φλόγες.
Αλλά εσύ δεν ξέρεις τι είναι τούτο!
Είναι η καταιγίδα των αισθήσεών μου
που διπλώνει τον ευαίσθητο δρυμό των νεύρων μου.
Είναι η σάρκα που φωνάζει με τις διάπυρες γλώσσες της!
Είναι η πυρκαγιά!
Και συ είσαι εδώ, γυναίκα σαν άθικτο ξύλο
τώρα που η καμμένη μου ζωή πετάει
προς το γεμάτο με άστρα, σαν τη νύχτα, σώμα σου!
Αφησε λεύτερα τα χέρια μου
και την καρδιά μου, άφησε λεύτερη!
Δεν είναι έρωτας, είναι επιθυμία που ξεραίνεται και σβήνει,
είναι καταιγισμός από ορμές,
προσέγγιση του απίθανου,
αλλά υπάρχεις εσύ,
υπάρχεις εσύ για να μου δώσεις τα πάντα,
και για να μου δώσεις αυτό που κατέχεις ήρθες στη γη -
όπως εγώ ήρθα για να σε περιέχω
για να σε επιθυμώ,
για να σε δεχτώ!

Ποίηση - Πάμπλο Νερούντα

Σάββατο, 13 Νοεμβρίου 2010

Οι πληγωμένοι έρωτες δεν μιλούν, (από Ευάγγελος)



Οι πληγωμένοι έρωτες δεν μιλούν,
απλά σιωπούν στη λαχτάρα του χθές.
Έπαψαν να αναπολούν,
έθαψαν βαθιά μέσα τους κάθε τί ωραίο,
φοβούμενοι,
 τον αγέρα μην φυσήξει
 και σαν τραπουλόχαρτο τους παρασύρει πάλι.
 θέλουν να νιώθουν σίγουροι,
 οτι έπαψε να είναι ζωντανή
και η τελευταία σταγόνα πάθους.

Ευάγγελος

Σάββατο, 30 Οκτωβρίου 2010

Ιερά Οδός

Μια επίκαιρη ματιά στο έργο
Αφού   απάτριδες της  πέρασαν  χαλκά στη μύτη και την δέσαν με χοντρή αλυσίδα , την πατρίδα μου την μάνα μου Ελλάδα  κάναν  το ίδιο στο λαό τον αδελφό μου . Έτσι δεμένες , οδηγημένες για δεκάδες χρόνια από το χέρι του ντόπιου εκμεταλλευτή τους μέχρι προχθές και από το χέρι του ξένου τοκογλύφου όπου είναι  σήμερα παραδομένες  ,  οι δυο αρκούδες  δίνουν μέσα στην  ψυχή μου την   τραγική παράσταση τους. Ο συνειρμός είναι αναπόφευκτος, είναι αυτόματος . Ακριβώς όμοια  τότε το 1935  ο Σικελιανός στον δρόμο για το ιερό της Ελευσίνας είδε στην Ιερά Οδό και έγραψε ,
 «…. απ' το γύρο τον κοντινό,  προβάλανε τρεις ίσκιοι.
Ένας Aτσίγγανος αγνάντια ερχόταν,
και πίσωθέ του .......ακλούθααν, μ' αλυσίδες
συρμένες, δυο αργοβάδιστες αρκούδες  .
Η μία , (ήτανε η μάνα, φανερά), η μεγάλη,
 με πλεχτές χάντρες όλο στολισμένο το μέτωπο γαλάζιες,
κι από πάνωμιαν άσπρη αβασκαντήρα, ανασηκώθη
ξάφνου τρανή, σαν προαιώνιο νά 'ταν

ξόανο Mεγάλης Θεάς, της αιώνιας Mάνας,….»
 Έτσι μασκαρεμένη την περιγράφει  ο ποιητής  μα εγώ δεν γελιέμαι , ότι και αν πείτε την γνώρισα , η αλυσοδεμένη μεγάλη , η πονεμένη και ταπεινωμένη αρκούδα είναι εμένα η μάνα μου η Ελλάδα . Και το αρκουδάκι δέστε πως το περιγράφει ο ποιητής .
« ….. Kαι το μικρό στο πλάγι της αρκούδι,
σα μεγάλο παιχνίδι, σαν ανίδεο
μικρό παιδί, ανασκώθηκε κ' εκείνο
υπάκοο, μη μαντεύοντας ακόμα
του πόνου του το μάκρος, και την πίκρα
της σκλαβιάς, που καθρέφτιζεν η μάνα
στα δυο πυρά της που το κοίτααν μάτια!.....» και πέστε μου πως στο μικρό αρκούδι δεν αναγνωρίζετε και εσείς τον ανίδεο  λαό μας που δεν μαντεύει ακόμα του πόνου του το μάκρος, και την πίκρα της σκλαβιάς του , ο  αδελφό μου ο αδελφός σας ο λαός μας .
 «……. K' η καρδιά μου, ως εβάδιζα, βογκούσε:
"Θά 'ρτει τάχα ποτέ, θε νά 'ρτει η ώρα
που η ψυχή τής αρκούδας και του Γύφτου,
κ' η ψυχή μου, που Mυημένη τηνε κράζω,
θα γιορτάσουν μαζί;"
Kι ως προχωρούσα,
 και βράδιαζε, ξανάνιωσα απ' την ίδια
πληγή, που η μοίρα μ' άνοιξε, το σκότος
να μπαίνει ορμητικά μες στην καρδιά μου,
………
σα βυθίστηκε ακέρια στα σκοτάδια,
ένα μούρμουρο απλώθη απάνωθέ μου,
ένα μούρμουρο,
κ' έμοιαζ' έλλε:
"Θά 'ρτει."
Εμένα η ελπίδα μου τελείωσε και βάσαλμο δεν θέλω στις πληγές μου,  ο ποιητής  είχε για εσάς ένα λόγο παρηγοριάς στους τελευταίους στίχους του και σας τον μετέφερα .
Λεωνίδας Ορφανουδάκης .

Τετάρτη, 27 Οκτωβρίου 2010

Από τη δουλειά του ΣΤΡΑΤΗ ΠΑΡΕΛΗ

Ένα ποίημα


Καμουτσίκι των ανέμων
πάνω στην ράχη των νησιών, τον Αύγουστο.

Ανεμίζουν τρομαγμένα πουλιά· κινούν
το νήμα αλλιώς του χρόνου. 

Οι παραλίες
βουίζουνε-
πολυπληθείς.

Χωράν οι λέξεις σ’ ένα λυπημένο ποίημα; χωρά η μουσική;
Η ψυχή χωρά;

Τώρα που έγινε η επιθυμία
χώρα του αχώρητου…

Κυριακή, 17 Οκτωβρίου 2010

Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΩΝ ΘΕΩΝ

Στις μήτρες των αγέννητων θεών

Μέσα στις μήτρες των αγέννητων Θεών ,
η μάνα του Φόβου η Άγνοια ,
και η κόρη της Ανάγκης η Ελπίδα ,
Θεούς γεννούνε να τους έχουμε ασπίδα .

Εκεί κι η πρωτοκόρη η αμαρτία
ολόχρυσα για αυτούς κεντά στολίδια
κλεμμένα απ των ανθρώπων τα παιχνίδια.

Να και ο Θάνατος παρέκει
εις των θνητών τις γέννες παραστέκει,
όσοι θωρούνε κλαίνε και γελούνε
δεν ξέρουν που τον πόνο τους να πούνε.



Η γέννηση  Των Θεών  στους Ορφικούς
Γενάρχης ο Χρόνος 

Στο έρεβος στου χάους την αγρύπνια
όπως ο χρόνος ραθυμούσε ,
σ όνειρο είδε πως τον κόσμο αγαπούσε .

Ήτανε λέει στη δεύτερη του την νιότη
και ήθελε φως να ρίξει μες στα σκότη ,
με φως απ την πηγή του σκότους
κίνησε να φωτίσει τους ανθρώπους .

Σε ασημενιο αυγό εγέννησε ο αγέραστος ,
τον Έρωτα τον Φάνη ,
κι άναψε των Θεών το Πυροφάνι .
Ήλθαν κι ο ουρανός η γη κι ο Κρόνος
γενάρχης των θεών γίνηκε ο χρόνος .

Περάσανε έκτοτε αμέτρητοι αιώνες .
Ξύπνησε γέρος μέσα σ αίματα κι αγώνες ,
της μάνας το αγκάθινο στεφάνι ,
νέων θεών είχε γενεί μήτρα κι αγκάλη
και η έγνοιες της καυτό μαγκάλι.

Λεωνίδας Ορφανουδάκης

Σάββατο, 16 Οκτωβρίου 2010

Από την ιστοσελίδα Του ΚΩΣΤΑ ΠΟΥΛΙΑΝΙΤΗ

Αντιγράφω για τους επισκέπτες του ΠΑΤΑΡΙΟΥ


Δύο κομμάτια γραφής Πουλιανίτη μα θωρεμένα με τη ματιά του Καβάφη .

ΚΑΚΟΣ ΟΙΩΝΟΣ




Οι λίθινοι διάσπαρτοι οδοδείκτες

Οι του θεού Ερμή την κεφαλή φέροντες

Βρέθηκαν κατεστραμμένοι από βέβηλα χέρια ιερόσυλων

Αναστατώνοντας την ευνομούμενη πόλη της Παλλάδας

Το άγος σκέπασε τα πάντα

Οιωνός κακός για την σικελική εκστρατεία



Αλκιβιάδη! Αλκιβιάδη!

Ασήμαντο αν ένοχος ήσουν ή αθώος

Σημαντικό όμως πως λησμόνησες

Ότι όποιος έχει μεγάλα πάθη

Έχει φίλους φανατικούς

Μα και πολλούς εχθρούς



Η ΣΦΑΓΗ ΤΩΝ ΜΗΛΙΩΝ



Οι Αθηναίοι για το κοινό καλό όλων φροντίζοντας

Κατά της ουδετέρας Μήλου εκστράτευσαν

Μετά πλήθους σύμμαχων συνοδευόμενοι

Που άλλοι από συμφέρον κι’ άλλοι από υποταγή

Θλιβεροί παρόντες , αυτογελοιοποιούνταν

Και πριν την πολιορκία αρχίσουν

Πρέσβεις απόστειλαν ζητώντας πολιτικό ρεαλισμό και παράδοση

Μα η άρνηση των Μηλίων δεν τους τάραξε

Καθότι πολλάκις οι ισχυροί χρειάζονται εχθρούς παρά φίλους

Κι’ όταν οι σύμμαχοι νίκησαν δεν φάνηκαν μεγαλόψυχοι

Ανελέητη σφαγή έπραξαν για παραδειγματισμό

Τετάρτη, 6 Οκτωβρίου 2010

ΚΑΘΩΣ ( του Γιώργου Πρίμπα )

Ποιήματα


Γιῶργος Πρίμπας

 
Καθὼς


Πορεύεται

ἡ ἀκινησία στὴ δύση της

Ἡ σελήνη καθώς, σ’ ἀνατολή,

πορεύεται.



Γεννιέται

ἡ σύζευξη στὸ στίχο της

Τὸ πόνημα καθώς, μ’ ὠδίνες,

γεννιέται.



Πίνεται

ἡ μέθη στὴν ὑγειά της

Ὁ οἶνος καθώς, ἐν εὐθυμίᾳ,

πίνεται.



2

Πάλλεται

ἡ ψυχὴ στὴ λύτρωσή της

Τὸ κορμὶ καθώς, ἀπὸ ἔρωτα,

πάλλεται.



Φύεται

ἡ ζωὴ στὸν κύκλο της

Ὁ σπόρος καθώς, στὸν ὑφήλιο κόσμο,

φύεται.



Καίγεται

ἡ μετάβασή μας στὸ ἐπερχόμενο

Τὸ κυπαρίσσι καθώς, μὲ πρόθεση,

καίγεται.



3

Μετουσιώνεται

ἡ γραφὴ σὲ ἄκουσμα

Ὁ πιανίστας καθώς, σὲ δημιουργό,

μετουσιώνεται.



Δίνεται

χῶρος στὴν ἐλπίδα

Ἡ ἀγάπη καθώς, ἀν-ανερμάτιστα

δίνεται.



Προτάσσεται

ἡ ἀντίθεση στὴν ἐξ-ουσία

Ὁ πόθος καθώς, γιὰ ζωή,

προτάσσεται.



4

Φυλάσσεται

ἀπέθαντη ἡ μνήμη τῶν στιγμῶν

Ἕνα γράμμα καθώς, μὲ ἱερότητα,

φυλάσσεται.



Διαμορφώνεται

στὸ νοῦ τὸ ποίημα

Ἡ ἐντύπωσή του καθώς, ἀπὸ τὴ φαντασία,

διαμορφώνεται.



Ἀποδομεῖται

τὸ ἀν-αυθύπαρκτο τοῦ κόσμου

Τὸ σκοπούμενο καθώς, ἐντός μου,

ἀποδομεῖται.



5

Κρούεται

τὸ χοροστάσι ἐν χορῷ

Τὸ ταμποῦρο καθώς, μὲ ρυθμὸ καὶ πάθος,

κρούεται.



Ξεβράζεται

τὸ ποίημα στὸ χαρτὶ

Τὸ ἐκτὸς καθώς, ἀπὸ ἐντός,

ξεβράζεται.



Τρέφεται

ὁ λύκος ἀπὸ τὸ ζαρκάδι

Ἕνα ὄρνιο καθώς, ἀπὸ πτῶμα λύκου,

τρέφεται.



6

Παίζεται

τὸ παιχνίδι στὶς ματιὲς

Τοῦ ἔρωτα καθώς, τὸ ποθούμενο,

παίζεται.



Ἐκλέγεται

τῶν ἀποφάσεων ἡ ἐλεημοσύνη

Τῶν κοινῶν καθώς, ἡ ἀντιπροσώπευση,

ἐκλέγεται.



Χάνεται

τῶν ἐπιμέρους ἡ ζωὴ

Στὴν οἴησή του καθώς, ὁ ἄνθρωπος,

χάνεται.



7

Προσεγγίζεται

τὸ γίγνεσθαι τοῦ κόσμου

Ἀπὸ τὴ φαντασία καθώς, ὁ λόγος,

προσεγγίζεται.



Διαβρέχεται

τοῦ ἀγρότη τὸ μειδίαμα

Τῆς γῆς καθώς, τὸ χῶμα,

διαβρέχεται.



Ὑποδύεται

ἑαυτοὺς κι ἑαυτὸν

Τὸ ρόλο του καθώς, ὁ ἠθοποιός,

ὑποδύεται.



8

Διασχίζεται

ἀπὸ μιὰ ἔξαρση ζωῆς

Ἡ ἔρημος καθώς, ἀπὸ τὸν ποταμό,

διασχίζεται.



Ἀγγίζεται

τῶν αἰσθήσεων τὸ ξύπνημα

Τῆς ἐρωμένης καθώς, τὸ κορμί,

ἀγγίζεται.



Ἀκούγεται

μιᾶς κιθάρας ἡ μελωδία

Μιᾶς μπαλάντας καθώς, τὸ ἱστόρημα,

ἀκούγεται.











από το : Τεῦχος 2 - Ὀκτώβριος 2010

Μηνιαία ψηφιακὴ ἔκδοση

τοῦ ἠλεκτρονικοῦ περιοδικοῦ «Λογοτεχνικὰ Ἐπίκαιρα»

Συντακτικὴ ἐπιμέλεια: Θοδωρὴς Βοριᾶς

Πέμπτη, 30 Σεπτεμβρίου 2010

ΙΧΝΗΛΑΤΕΣ ΤΟΥ ΤΕΛΟΥΣ

του Ν.Γ. Λυκομήτρου
Εκδόσεις Γαβριηλίδης


 
Δέκα εκδοχές μιας αυτοκτονίας

Σημείωμα 1ο




( η εκδοχή του άθεου )



Εδώ και πολλά χρόνια καθηγητές, ιερείς και μοναχοί έχουν βαλθεί να με πείσουν πως η ζωή είναι ένα δώρο το οποίο έδωσε ο Θεός στους ανθρώπους. Συνεπώς θα ήταν καθαρή τρέλα να πετάξει κανείς αυτό το δώρο. Απ’ την άλλη βέ-βαια, το να φύγει κανείς απ’ τη ζωή ισοδυναμεί με την περιφρόνηση της θεϊκής εντολής. Έτσι πήρα αυτή την απόφαση ως μια ύστατη πράξη εξέγερσης έναντι του Θεού.



Σημείωμα 2ο



( η εκδοχή του ερωτευμένου )



Είναι προφανές πως αφού δεν τρώω, δεν κοι-μάμαι και δεν εργάζομαι, έχω πάρα πολύ χρό¬νο να σκεφτώ. Το μεγαλύτερο κομμάτι των σκέψεων μου είναι αφιερωμένο σε σένα. Όμως, σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει συνήθως, εγώ δε σκέφτομαι το μέλλον και την κοινή μας ζωή. Ψάχνω να βρω έναν τρόπο ώστε να ενωθούμε μια για πάντα. Νομίζω πως τελικά τον βρήκα. Ελπίζω να συμφωνήσεις μαζί μου.



Σημείωμα 3ο



( η εκδοχή του οικογενειάρχη )



Όλ’ αυτά τα χρόνια προσπάθησα ν’ αντεπεξέλ-θω στις δυσκολίες. Έκανα ό,τι καλύτερο μπο-ρούσα, μα δεν ήταν αρκετό. Ένιωσα τις ευθύνες να με πνίγουν. Δε στάθηκε δυνατό να τηρήσω τις υποσχέσεις μου. Τώρα θα πρέπει να ζήσω με τις τύψεις. Δεν υπάρχει τίποτα χειρότερο. Μπροστά σ’ αυτή την προοπτική, ακόμα και ο θάνατος μου φαίνεται πιο προσιτός. Είναι, αν θέλεις, ο εύκολος τρόπος διαφυγής.



Σημείωμα 4ο



( η εκδοχή του καθηγητή )





Επί είκοσι συναπτά έτη διδάσκω τα ίδια πράγ-ματα με τον ίδιο τρόπο. Έχω χάσει κάθε εν-διαφέρον γι’ αυτή την ιστορία. Ήλπιζα πως θα το παρατηρούσε κάποιος και θα ζητούσε να με απολύσουν. Όμως όλοι είναι χαμένοι στο μι-κρόκοσμό τους. Αν δεν πάω αύριο στη δουλειά δε θα το παρατηρήσει κανείς. Άρα πρέπει να πάρω πιο δραστικά μέτρα.



Σημείωμα 5ο



( η εκδοχή του νέου )



Μπορεί να μην έχω ζήσει και πολλά χρόνια, αλλά έχω καταλάβει προς τα πού πηγαίνουν τα πράγματα. Εδώ και αρκετό καιρό προσπαθώ να εκμεταλλευτώ το χρόνο μου όσο το δυνατόν καλύτερα, μα δε βρίσκω κάτι αξιόλογο να κά-νω. Ίσως ήρθε η ώρα να βιάσουμε την ιστορία και να επιταχύνουμε τις εξελίξεις. Έτσι κι αλ-λιώς, ποτέ δεν υπήρξα νέος.



Σημείωμα 6ο



( η εκδοχή του ηλικιωμένου )



Ξόδεψα τόσα χρόνια αναζητώντας κάτι που ή-ξερα απ’ την αρχή πως δε θα το έβρισκα ποτέ. Τώρα πια έχω καταλάβει ότι η ευτυχία είναι μια ψευδαίσθηση που διαρκεί ελάχιστα. Έχω επίσης συνειδητοποιήσει πως το κυνήγι της ο¬δηγεί στην κατασπατάληση του χρόνου ζωής που έχει δοθεί στον καθένα από μας. Αφού λοιπόν κατανάλωσα (σχεδόν) το χρόνο που μου αναλογούσε, αποφάσισα να επιστρέψω το υπό-λοιπο που μου απομένει. Υπάρχει άλλωστε και η μετενσάρκωση. Ή μήπως όχι;



Σημείωμα 7ο



Προσπάθησα και ξαναπροσπάθησα. Επιστρά-τευσα όλες μου τις δυνάμεις. Χρησιμοποίησα όλα τα μέσα (θεμιτά και αθέμιτα). Παραμέρι¬σα την αξιοπρέπεια και τον εγωισμό. Όμως δεν ήμουν ικανός να πετύχω την παραμικρή νί¬κη. Τελικά η απόρριψη έγινε συνήθεια. Τώρα το μόνο που φοβάμαι είναι να μη με απορρίψει ο θάνατος.



Σημείωμα 8ο



( η εκδοχή του επαναστάτη )



Η χειραφέτηση της εργατικής τάξης αργεί να έρθει. Οι προλετάριοι (λούμπεν και μη) δε λένε να σπάσουν τις αλυσίδες. Ο λαός επιμένει ν’ α-κολουθεί τις φωτισμένες πρωτοπορίες. Η κοι-νωνία του θεάματος εξακολουθεί να αντιστέκε-ται. Η πατριαρχία συνεχίζει να υφίσταται. Κι ε-γώ, που δεν είμαι καν επαγγελματίας επανα-στάτης, λέω να ξεκινήσω μια δεύτερη εωσφορική εξέγερση βαδίζοντας στο αριστερό μονοπάτι.



Σημείωμα 9ο και 10ο



( η τελική εκδοχή )



Βαρέθηκα να είμαι το σκιάχτρο αυτού του ι-διότυπου ψυχιατρείου. Τα χάπια που μου έδι¬ναν δεν τα κατάπινα, τα συγκέντρωνα. Τώρα έχω ένα πολύχρωμο σύνολο από δαύτα και σκέφτομαι αν πρέπει να τα καταπιώ ή να τα διαλύσω σε νερό. Όπως και να ’χει, θα στενο-χωρήσω τους θεοσεβούμενους. Θα σε πάρω και σένα μαζί, για συντροφιά. Έτσι δε θα βρεθεί κανείς να ειδοποιήσει τους δικούς μου. Τα βι-βλία μου τα πέταξα. Δε θα μου χρειαστούν. Ευτυχώς το σώμα μου είναι σφριγηλό και νεα-νικό, οπότε θα το καλοδεχτεί ο ιατροδικαστής. Αν ξαναγεννηθώ, ελπίζω να μην ξανακάνω τα ίδια λάθη. Κάτι τέτοιο θα ήταν πολύ βαρετό. Μάλλον θα διαλύσω τα χάπια σε νερό. Ίσως το μείγμα δώσει λίγο χρώμα στη ζωή μου...

Δευτέρα, 6 Σεπτεμβρίου 2010

Κλείνουν τα ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ

Κλείνουν οι Εκδόσεις ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ
Αναδημοσίευση από την Αυγή της 03και05/09/2010

Το πρώτο λουκέτο στον εκδοτικό χώρο και μάλιστα με άμεσο αντίκτυπο στον χώρο των ΜΜΕ, μπήκε χθες επιβεβαιώνοντας με τον χειρότερο τρόπο τις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης στο βιβλίο. Ο γνωστός εκδοτικός οίκος "Ελληνικά Γράμματα" που από το 2006 ανήκει στον Δημοσιογραφικό Οργανισμό Λαμπράκη έκλεισε χθες μετά από μισόν και πλέον αιώνα διαδρομής στη βιβλιοπαραγωγή.

Είναι προσωρινό άραγε το λουκέτο στα "Ελληνικά Γράμματα";
TVXS 06/09/10 Αναδημοσίευση από την Αυγή της 05/09/2010:
Στην εφημερίδα «Αυγή» παραχώρησε συνέντευξη ο Παύλος Παπαχριστοφίλου, για το «λουκέτο» του γνωστού εκδοτικού οίκου και τις επόμενες εξελίξεις στην υπόθεση. «Σε όποια επιχειρηματική μου σκέψη ή κίνηση οι εργαζόμενοι των Ελληνικών Γραμμάτων θα έχουν απόλυτη προτεραιότητα» υποστηρίζει μεταξύ άλλων ο κ. Παπαχριστοφίλου και αφήνει ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα για τις επόμενες κινήσεις του.

Μετά το σοκ που προκάλεσε η είδηση ότι ο ΔΟΛ, ο οποίος από το 2007 κατέχει το 100% των μετοχών των "Ελληνικών Γραμμάτων", βάζει λουκέτο στον μακρόβιο και από τους μεγαλύτερους στην αγορά του βιβλίου εκδοτικό οίκο, η δήλωση του πρώην εκδότη του Παύλου Παπαχριστοφίλου ότι "Τα Ελληνικά Γράμματα δεν έχουν πει την τελευταία τους λέξη" προοιωνίζεται εξελίξεις. Άδηλο παραμένει βέβαια το μέλλον των 96 εργαζομένων που εν μία νυκτί βρέθηκαν εκτός εργασιακού χώρου. Ωστόσο ο πρώην εκδότης των "Ελληνικών Γραμμάτων" και νυν εκδότης του "Πεδίου" Παύλος Παπαχριστοφίλου αναφορικά με τις επιχειρηματικές κινήσεις στις οποίες ενδέχεται να προβεί σε σχέση με τον εκδοτικό οίκο που ίδρυσε ο πατέρας του το 1957 μας λέει ότι "σε όποια επιχειρηματική μου σκέψη ή κίνηση οι εργαζόμενοι των Ελληνικών Γραμμάτων θα έχουν απόλυτη προτεραιότητα". Αξιοπρόσεκτο και ενδεχομένως δηλωτικό των εξελίξεων είναι το γεγονός ότι στην υπηρεσία εμπορικών σημάτων της Γενικής Διεύθυνσης Εσωτερικού Εμπορίου του Υπουργείου Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας ο τίτλος "Ελληνικά Γράμματα" είναι κατοχυρωμένος στο όνομα του Παύλου Παπαχριστοφίλου και έχει ενοικιαστεί στον ΔΟΛ. Μ' αυτό το δεδομένο δεν είναι απίθανο στο επόμενο διάστημα να επαναλειτουργήσουν και πάλι τα "Ελληνικά Γράμματα". Ο Παύλος Παπαχριστοφίλου αφήνει ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα, και μιλά στην "Αυγή" της Κυριακής για τις επόμενες κινήσεις του.
* Τι εννοείτε όταν λέτε ότι τα Ε.Γ. δεν έχουν πει την τελευταία τους λέξη;
Κατ' αρχήν ένας ιστορικός εκδοτικός οίκος ο οποίος έχει ιδρυθεί το 1957 και έχει τόσο μεγάλη προσφορά στα στα ελληνικά γράμματα δεν καταργείται και δεν απαξιώνεται από μία απόφαση για λουκέτο. Ένας μέτοχος όπως ο ΔΟΛ θα έπρεπε κατά τη γνώμη μου να εξετάσει σοβαρά όλες τις δυνατότητες τις οποίες είχε για την αξιοποίηση κατ' αρχήν του έμψυχου δυναμικού της εταιρείας αλλά και του τεράστιου πνευματικού υλικού που είχε στα χέρια του. Αναλογίζομαι βέβαια και την οικονομική συγκυρία αυτής της περιόδου, όπως και το τεράστιο παθητικό που δημιουργήθηκε τα τελευταία χρόνια στην εταιρεία.
*Υπονοείτε κακούς χειρισμούς των διοικούντων;
Αυτό που λέω είναι απλό. Δεν έχει υπάρξει κανένας εκδοτικός οίκος ως τώρα, στην Ελλάδα, ο οποίος να λειτουργεί χωρίς εκδότη. Ανατέθηκε η διεύθυνση της εταιρείας σε ανθρώπους οι οποίοι δεν είχαν καμία σχέση με την εκδοτική λειτουργία και πρακτική.
*Τι προτίθεστε να κάνετε;
Ελπίζω να πρυτανεύσει η λογική και να βρεθούν λύσεις ώστε μεγάλο μέρος και του ανθρώπινου δυναμικού της εταιρείας αλλά και του πνευματικού της υλικού να επανέλθουν στο εκδοτικό τοπίο.
*Θα διεκδικήσετε δικαστικά τον τίτλο;
Είναι πολύ νωρίς να σας απαντήσω για ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Εύχομαι και ελπίζω ότι δεν θα χρειαστεί να συμβεί κάτι τέτοιο.

*Μπορείτε να υπολογίσετε τους τίλους που βρίσκονται υπό την ετικέτα "Ελληνικά Γράμματα";
Είναι πάνω από 4.500 τίτλοι μέχρι σήμερα. Εκατοντάδες συγγραφείς Έλληνες και ξένοι, από τον Ουμπέρτο Έκο μέχρι τον Γιάννη Ξανθούλη, τον Χρίστο Μπουλώτη, τη βιβλιοθήκη του Λουντέμη, τη βιβλιοθήκη του Μήτσου Αλεξανδρόπουλου, τις μεταφράσεις του Βάρναλη κ.ά. είναι στο αποθεματικό των "Ελληνικών Γραμμάτων".
*Όταν στη δήλωσή σας μιλάτε για "ασυνεπή στάση" προς συγγραφείς, μεταφραστές και άλλους συνεργάτες, εννοείται και οικονομική ασυνέπεια;
Δεν μπορώ να ξέρω για οικονομική ασυνέπεια, δεδομένου ότι τα τελευταία τέσσερα χρόνια δεν έχω καμία εμπλοκή με την οικονομική και διοικητική διαχείριση της εταιρείας. Αυτό που εννοώ είναι ότι δεν μπορείς να μεταχειρίζεσαι τους συγγραφείς και τους υπόλοιπους εκδοτικούς συντελεστές μ' αυτό τον τρόπο. Δηλαδή να σου καταθέτουν το πνευματικό τους έργο και ξαφνικά να διαβάζουν από τις εφημερίδες ότι ο εκδοτικός τους οίκος έχει κατεβάσει ρολά. Είστε άνθρωπος που παρακολουθεί τον χώρο του βιβλίου και ξέρετε καλά ποια είναι η σχέση του συγγραφέα με τον εκδοτικό του οίκο και ποια είναι τα συναισθήματά του όταν μαθαίνει ότι κλείνει, επί της ουσίας, το σπίτι του.
*Οι εργαζόμενοι μπορούν να ελπίζουν ότι δεν προστίθενται στις μακρές λίστες ανεργίας;
Δεν μπορώ να προδικάσω τις εξελίξεις, παρ' όλα αυτά είναι προφανές ότι σε όποια επιχειρηματική μου σκέψη ή κίνηση θα έχουν απόλυτη προτεραιότητα.
Συνέντευξη στην Πόλυ Κρημνιώτη

Κλείνουν οι Εκδόσεις ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ
Αναρτήθηκε από
Λεωνίδας Ορφανουδάκης

Δευτέρα, 30 Αυγούστου 2010

Διχοτόμος στιγμή : Ποίημα από ανώνυμη

Ζωή γεμάτη αμβλυγώνιες αυταπάτες
μέρα – νύχτα κλωθογυρνάει
στον τροχό του λευκού τρωκτικού
με το φως, το νερό, το τηλέφωνο.
Όπισθεν° μέχρι ο τοίχος να ματώσει την πλάτη.
Να κοίτα! κάτι σα να 'χει τσιμεντώσει στο στέρνο μου.
Και πεινάω.
Βυζαίνω τοξικά απόβλητα
400 ολόκληρα χρόνια
πεινάω.

Ελπίζω, όμως, να...
Σε κείνη τη διχοτόμο στιγμή
που η μνήμη θα σταθεί πιο πάνω απ’ το μνημόνιο.
Ακούω τον τριγμό του βράχου
που- μάλλον- θα γίνει νησί.
Ξύνω με το νύχι τη ρωγμή.
Άκου να δεις...

Κυριακή, 29 Αυγούστου 2010

ΜΗΔΕΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ

Αντιγράφω αποσπάσματα
από τα Λογοτεχνικά Επίκαιρα
Ἐπιλογὴ - ἀπόδοση
Θοδωρὴς Βοριᾶς

ΜΗΔΕΙΑ ΕΥΡΙΠΙΔΗ

στιχ. 85 - 88
[Παιδαγωγός: …τίς δ᾿ οὐχὶ θνητῶν; ἄρτι γιγνώσκεις τόδε͵
ὡς πᾶς τις αὑτὸν τοῦ πέλας μᾶλλον φιλεῖ͵
οἳ μὲν δικαίως͵ οἳ δὲ καὶ κέρδους χάριν͵
εἰ τούσδε γ᾿ εὐνῆς οὕνεκ᾿ οὐ στέργει πατήρ.]

Καὶ ποιὸς ἀπ’ τοὺς θνητοὺς δὲν ἔκανε τὰ ἴδια;
-Ἄφησε τὰ παιδιά του γι’ ἀλληνῆς κρεβάτι.-
Μάθε πὼς πάνω ἀπ’ ὅλους τὸν ἑαυτό μας ἀγαπᾶμε
ἄλλοι μὲ χίλια δίκια κι ἄλλοι γιὰ τὸ συμφέρον.

στιχ. 119 - 121
[Τροφός: …δεινὰ τυράννων λήματα καί πως
ὀλίγ᾿ ἀρχόμενοι͵ πολλὰ κρατοῦντες
χαλεπῶς ὀργὰς μεταβάλλουσιν.]

Φέρνουν δεινὰ οἱ ἀποφάσεις
ὅσων χωρὶς νὰ διοικοῦνται διοικοῦν
καὶ δύσκολα ἡ ὀργή τους μαλακώνει.


στιχ. 215 - 221
[Μήδεια: …οἶδα γὰρ πολλοὺς βροτῶν
σεμνοὺς γεγῶτας͵ τοὺς μὲν ὀμμάτων ἄπο͵
τοὺς δ’ ἐν θυραίοις· οἱ δ’ ἀφ’ ἡσύχου ποδὸς
δύσκλειαν ἐκτήσαντο καὶ ῥᾳθυμίαν.
δίκη γὰρ οὐκ ἔνεστ᾿ ἐν ὀφθαλμοῖς βροτῶν͵
ὅστις πρὶν ἀνδρὸς σπλάγχνον ἐκμαθεῖν σαφῶς
στυγεῖ δεδορκώς͵ οὐδὲν ἠδικημένος…]

Ξέρω πολλοὺς ἀνθρώπους,
ἄλλους τοὺς εἶδα καὶ γι’ ἄλλους ἔχω ἀκουστά,
ποὺ ἀπ’ τὸ ἤρεμο περπάτημα
τοὺς χαρακτήρισαν τεμπέληδες.
Τὸ δίκιο δὲ φωλιάζει στὰ μάτια τῶν θνητῶν·
δίχως νὰ μάθεις τί κρύβει κάποιος στὴν καρδιά του
τὸν μισεῖς μ’ ἕνα σου βλέμμα μοναχά,
χωρὶς ποτὲ κακὸ νὰ σοῦ ’χει κάνει.


στιχ. 292 - 299
[Μήδεια: …φεῡ φεῡ
οὐ νῦν με πρῶτον͵ ἀλλὰ πολλάκις͵ Κρέον͵
ἔβλαψε δόξα μεγάλα τ’ εἴργασται κακά.
χρὴ δ’ οὔποθ’ ὅστις ἀρτίφρων πέφυκ’ ἀνὴρ
παῖδας περισσῶς ἐκδιδάσκεσθαι σοφούς·
χωρὶς γὰρ ἄλλης ἧς ἔχουσιν ἀργίας
φθόνον πρὸς ἀστῶν ἀλφάνουσι δυσμενῆ.
σκαιοῖσι μὲν γὰρ καινὰ προσφέρων σοφὰ
δόξεις ἀχρεῖος κοὐ σοφὸς πεφυκέναι·]

Ἀλίμονό μου, Κρέοντα,
πολλὲς φορὲς ἡ δοξασμένη φήμη
μ’ ἔχει βλάψει.
Ὅποιος γεννιέται μυαλωμένος
νὰ μὴ μαθαίνει στὰ παιδιά του
νὰ ξεχωρίζουν στὴ σοφία
γιατὶ δὲ θ’ ἀργήσει
ὁ φθόνος τοῦ κόσμου νὰ τὰ βρεῖ.
Ἂν τὴ σοφία προσφέρεις στοὺς σκαιοὺς
ἄχρηστος πὼς γεννήθηκες θὰ ποῦν κι ὄχι σοφός.


στιχ. 469 - 472
[Μήδεια: …οὔτοι θράσος τόδ’ ἐστὶν οὐδ’ εὐτολμία͵
φίλους κακῶς δράσαντ’ ἐναντίον βλέπειν͵
ἀλλ’ ἡ μεγίστη τῶν ἐν ἀνθρώποις νόσων
πασῶν͵ ἀναίδει’·]

Δὲν εἶναι τόλμη καὶ παλικαριὰ
στὰ μάτια νὰ κοιτάζεις
τοὺς φίλους πού ’χεις βλάψει,
εἶν’ ἡ χειρότερη ἀρρώστια τῶν ἀνθρώπων,
ἡ ἀναίδεια.


στιχ. 516 - 519
[Μήδεια: …ὦ Ζεῦ͵ τί δὴ χρυσοῦ μὲν ὃς κίβδηλος ᾖ
τεκμήρι’ ἀνθρώποισιν ὤπασας σαφῆ͵
ἀνδρῶν δ’ ὅτῳ χρὴ τὸν κακὸν διειδέναι͵
οὐδεὶς χαρακτὴρ ἐμπέφυκε σώματι;]

Ὢ Δία, γιὰ νὰ ξεχωρίζουν τὸ κάλπικο χρυσάφι
ἔδωσες ὁλοφάνερα σημάδια στοὺς ἀνθρώπους,
μὰ γιὰ νὰ ξεχωρίζει ὁ ἄντρας ὁ κακὸς
γιατί κανένα δὲ χάραξες σημάδι στὸ κορμί του;

στιχ. 1078 - 1080
[Μήδεια: …καὶ μανθάνω μὲν οἷα δρᾶν μέλλω κακά͵
θυμὸς δὲ κρείσσων τῶν ἐμῶν βουλευμάτων͵
ὅσπερ μεγίστων αἴτιος κακῶν βροτοῖς.]
Καταλαβαίνω τί κακὸ θὰ προκαλέσω
ὅμως κυριεύει τὴ σκέψη μου θυμὸς
πού ’ναι γιὰ τοὺς θνητοὺς
αἰτία τῶν πιὸ μεγάλων συμφορῶν.



στ 1228 – 1230 …. θνητῶν γὰρ οὐδείς ἐστιν εὐδαίμων ἀνήρ·
ὄλβου δ’ ἐπιρρυέντος εὐτυχέστερος
ἄλλου γένοιτ’ ἂν ἄλλος͵ εὐδαίμων δ’ ἂν οὔ.]

Ἀπ’ τοὺς θνητοὺς κανεὶς δὲν εἶν’ εὐτυχισμένος.
Κι ἂν σοῦ ’ρθε πλοῦτος νὰ πεῖς πὼς εἶσαι τυχερός,
νὰ μὴ σκεφτεῖς πὼς εἶσαι εὐτυχής.

Λογοτεχνικά Επίκαιρα http://logotexnika-epikaira.blogspot.com

Σάββατο, 21 Αυγούστου 2010

Στον κινηματογράφο

Μας συγχωρείτε, δεν μας το είπαν στο ταμείο
πως όλα τα καθίσματα είναι κρατημένα
και θέσεις δεν υπάρχουν κενές.
Μάθαμε όμως για το έργο που παίζεται.
Είναι καλό και αξίζει τον κόπο.
Θα μείνομε λοιπόν και θα το δούμε,
έστω και όρθιοι. Άσε που ενδέχεται
αν και προπληρώσανε κάποιοι,
κάτι να τους έτυχε και να μην έρθουν.


Κώστας Χελμός

Τείχη Κ. Καβάφης

Ο Καβάφης πριν από 110 τόσα χρόνια περιέγραψε με ακρίβεια τις σκέψεις όλων μας για ΟΛΟΥΣ τους πολιτικούς που κυβέρνησαν την Ελλάδα και χθες και προχθές .

Χωρίς περίσκεψιν, χωρίς λύπην, χωρίς αιδώ
μεγάλα κι υψηλά τριγύρω μου έκτισαν τείχη
Και κάθομαι και απελπίζομαι τώρα εδώ.
Άλλο δεν σκέπτομαι: τον νουν μου τρώγει αυτή η τύχη

διότι πράγματα πολλά έξω να κάμω είχον.
Ά όταν έκτιζαν τα τείχη πώς να μην προσέξω.

Αλλά δεν άκουσα ποτέ κρότον κτιστών ή ήχον.
Ανεπαισθήτως μ' έκλεισαν από τον κόσμο έξω.

Τρίτη, 10 Αυγούστου 2010

Ο ΔΩΔΕΚΑΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΓΥΦΤΟΥ (Αποσπάσματα)

……..
Και ήταν οι καιροί που ατίναχτο
μέγα αστροπελέκι, κάτι
πρωταγρίκητο κι ώς τότε κι ανιστόρητο,
απ’ την Άσπρη Θάλασσα ώς το Δούναβηκαι ίσα πέρα από τα πόδια του Ευφράτη
κρέμουνταν απάνω από τον κόσμο,
κάψαλα και στάχτη να τον κάμη,
και λιγοθυμούσ’ η Ανατολή,
κι έτρεμε και η Δύση σαν καλάμι.
Και ήταν οι καιροί που η Πόλη
πόρνη σε μετάνοιες ξενυχτούσε,
και τα χέρια της δεμένα τα κρατούσε,
και καρτέραγ’ ένα μακελάρη. ……

……..
Δείξε εσύ πως πρώτα είσαι ο άρχοντας
κι ο εξουσιαστής
του θυμού σου, της βουλής σου, της ψυχής σου
γίνε δουλευτής.
Σβήσε κάθε σου ξεχώρισμα,
ρίχ’ το δαχτυλίδι σου αρραβώνα
μεσα στο κανάλι του λαού·
ένας γίνε από τους στύλους τούς αμέτρητους
του μεγάλου έργου τού συντροφικού…….

……..
Κι έκραζες βραχνά, - το κράξιμό σου
δεν μπορώ να τ’ απολησμονήσω,-
κι έκραζες: «Φωτιά! να κάψω την Παράδεισο!»
κι έκραζες: «Νερό! την Κόλαση να σβήσω!»
…….



– Γύφτε λαέ, άκουσέ με· το πρωτόσταλτο είμαι
σημάδι από την πλάση που θα 'ρθεί,
κι ύστερα κι από ποιούς καιρούς και χρόνια πόσα!
Ένας εγώ, και ζω για χίλιους.
Γύφτε λαέ, άκουσέ με, δε σου μίλησε
προφήτης σου ποτέ σαν τη δική μου γλώσσα.
Ποιός είναι αυτός που πύργους χτίζει στον αέρα
με τη φωνή του κράχτη και μοιράζει μας
βασιλικά τα κάστρα, κι άπρεπων ελπίδων
ίσκιους μπροστά στα μάτια μας σαλεύει;
Είμαστ' εμείς οι απάτριδοι κι οι αγιάτρευτοι·
γιούχα και πάντα γιούχα των πατρίδων!
Είμαστ' εμείς οι αθάνατοι απολίτιστοι·
κι οι Πολιτείες λημέρια των ακάθαρτων,
κι οι Πολιτείες ταμπούρια των κιοτήδων·
στη στρούγγα λυσσομάνημα και φαγωμός
λύκων, σκυλιών, προβάτων και τσοπάνηδων.
Γιούχα και πάλε γιούχα των πατρίδων!
Η μάντρα είν' ο αφίλιωτος οχτρός μας,
την πλατωσιά του κόσμου τη στενεύει,
στριγγλόχορτα φυτρώνουν και γοργόνια
βλαστομανώντας κάτω από τον ίσκιο της·
του δολερού αναγάλλιασμα, τα μαραζώνει
τα ξεφτέρια του νου και της καρδιάς τ' αηδόνια.
Το κρίμα εκεί σκορπιός, ποτέ λιοντάρι·
και τον κακό τόνε μολεύει η μάντρα
και βρέφος ο καλός που τον ποτίζει αφιόνι·
δουλεύτε τον ξανά τον κόσμο στη φωτιά,
και τα καλά του ξανανθίστε και τα κρίματα,
χτυπώντας τον, με το σφυρί και με τ' αμόνι.
Περάστε απάνω από τις μάντρες, τα μουλάρια σας
…….

Ο Νόμος, όταν απ' τη γνώμη του σοφού
δε δίνεται σαν κάτι τι θεόσταλτο,
στραγγουλιστής και πνίχτης είναι ο νόμος·
πνοή του νόμου που τα πάντα κυβερνά,
μέσα μας είν' εμάς ο νόμος, αητομάτης·
Νόμος εμάς, νυχτόημερα και πάντα, ο δρόμος.

Εμείς γενιά του προύντζου και του σίδερου,
σα δουλεμένοι από το χέρι του πρωτόγυφτου
πατέρα των ανθρώπων Τυμπαλκάη·
μα τήνε πότισε τη ρίζα μας
κάποιο κρυφό φαρμακι κι αξεδιάλυτο,
κι η κατάρα μάς πήρε σαν τον Κάη.
Εμείς δε γονατίσαμε σκυφτοί
τα πόδια να φιλήσουμε του δυνατού,
σαν τα σκουλήκια που πατεί μας·
μα για ν' αντισταθεί με το σπαθί,
βρέθηκε σαν πολύ στοχαστική,
και σαν πολύ ονειρόπλεχτη η ψυχή μας.
Μας ταπεινώσαν όλες οι ταπείνωσες·
με την απόφαση την ήσυχη του ανέλπιδου
ρουφήσαμε όλους τους καημούς κι όλους τους τρόμους,
στη χώρα που όλες οι ζωές σα φυτρωμένες,
φτερό την κάμαμε τη ρίζα μας, και φύγαμε
μακριά στα ολάνοιχτα προς τους μεγάλους δρόμους.

Όλος ο κόσμος, ένας κόσμος, γύφτος,
σε δόξας θρόνο απάνω, πλάστης,
με το σφυρί του και με το βιολί,
της αψεγάδιαστης Ιδέας· η πλάση
σε περιβόλι του Μαγιού ένα πανηγύρι,
και μια πατρίδα η Γη.


Και δεν είδε να προβάλει,
μέσ' από το Τριμπουνάλι
τ' αεροκρέμαστο, την όψη
τη λειτουργική του ο Ρήγας.
Και τον είδε με τους μίμους,
και τον είδε με τους νάνους,
με του τσίρκου τους παλιάτσους,
με του τσίρκου τις καρούχες,
με του τσίρκου τους ηρώους.
Ταίρι και όλων είν' ο Ρήγας,
όλων είναι σταυραδέρφι,
κι αγωνίζεται μαζί τους,
μεθοκόπος, χαροκόπος,
μες στον Τσίρκο τον απέραντο
που γιορτάζει το μεγάλο
το μαγιάτικο γιορτάσι.
Και τον είδε απάνου στο άρμα
με του Βένετου το ντύμα
με του Πράσινου το χρώμα
κι ορθός κι έτοιμος να στέκει
για το τρέξιμο, αφρισμένος.
Κι ανατρίχιασε ο Προφήτης.
Και τους Πράσινους τους είδε
και τους Βένετους τους είδε,
και είδε το σκυλί που ξέρει
να υποτάζεται, να γλείφει,
να λυσσάει και να σπαράζει·
το σκυλί το καμωμένο
κι από πίστη κι από δόλο.
Και ξεχειλισμένα τα είδε,
σκαλιά, βάθρα και καμάρες,
θρόνους, δρόμους και σφεντόνες
από τη μπασιά του πλήθους.
Μαυρομάλλινα καμίσια
και μαλλιά κοντοκομμένα
και στεφάνια βελουδένια
και τριανταφυλλιά γιορντάνια,
και παράξενα τραγούδια
και λουλούδια και μαντήλια,
κι αεροσιένται μες στα χέρια.
Και πυκνά και λαμπυρίζουν
χεροσκούταρα και λόγχες,
και σαλεύουν και προσμένουν
δήμαρχοι και δήμοι και όχλοι
να χαρούν το πανηγύρι
τ' ανοιξιάτικο το μέγα
μες στον Τσίρκο τον απέραντο.
Κι απ' τα υψώματα του Τσίρκου
πέρα ολόβαθα καθάρια,
μ' όλα της τα περιγιάλια,
μ' όλα της τ' αραξοβόλια,
μ' όλα της τα γλαυκονήσια
την αγνάντεψε μακριάθε
πρωϊνή, μαγιάτικη, όλη,
κι έξω απ' όλα, απάνω απ' όλα,
και σαν όραμα, τη θεία
θάλασσα, την Αφροδίτη
των γιαλών, την Προποντίδα.
Κι ανατρίχιασε ο Προφήτης.__

Ο ΠΡΟΦΗΤΗΣ
Μες στις παινεμένες χώρες, Χώρα
παινεμένη, θά 'ρθει κι η ώρα,
και θα πέσεις, κι από σέν' απάνου η Φήμη
το στερνό το σάλπισμά της θα σαλπίσει
σε βοριά κι ανατολή, νοτιά και δύση.
Πάει το ψήλος σου, το χτίσμα σου συντρίμι.
Θά 'ρθει κι η ώρα· εσένα ήταν ο δρόμος
σε βοριά κι ανατολή, νοτιά και δύση,
σαν το δρόμο του ήλιου· γέρνεις· όμως
το πρωί για σε δε θα γυρίσει.

…. Μια καινούργια πλάση, μια γεννήτρα
θα φουντώσει απ' τα χαλάσματά σου,
κάθε δύναμης και χάρης σου απαρνήτρα,
διαλαλήτρα μοναχά της ασκημιάς σου.
Πλάση αταίριαστη μ' εσέ και ξένη,
κι ας την έχεις με το γάλα σου ποτίσει˙
την πατάει τη στέρφα γη σου και διαβαίνει,
κι όπου πάτησε αναβρύζει και μια βρύση. ….

….. Και θ' ακούσεις τη φωνή του λυτρωτή,
θα γθυθείς της αμαρτίας το ντύμα,
και ξανά κυβερνημένη κι αλαφρή,
θα σαλέψεις σαν τη χλόη, σαν το πουλί,
σαν τον κόρφο το γυναίκειο, σαν το κύμα,
και μην έχοντας πιο κάτου άλλο σκαλί
να κατρακυλήσεις πιο βαθιά
στου Κακού τη σκάλα, –
για τ' ανέβασμα ξανά που σε καλεί
θα αιστανθείς να σου φυτρώσουν, ω χαρά!
τα φτερά,
τα φτερά τα πρωτινά σου τα μεγάλα!




Μπήκε οχτρός και μας πατάει.
Καρτερούμε, η προσταγή σου.
Κόφτε τη γιορτή, τον τσίρκο
κλείστε, τ' άρματα κρεμάστε
τα βασιλικά στην πόρτα
της Χαλκής, σπαθί, σκουτάρι,
και λουρίκι, του πολέμου
δος το μήνυμα, ρηγάρχη!
Στ' άρματα! Στ' άρματα!

Κυριακή, 8 Αυγούστου 2010

Δεν μετάνιωσα

Μιχαλης ΓΚΑΝΑΣ


Δεν μετάνιωσα ποτέ μου που σ`αγάπησα
φτάνει μόνο που στο πλάι σου περπάτησα.
Μέσα μου βαθύ ποτάμι αργοκύλαγες
και στις φλέβες του κορμιού μου με ταξίδευες.

Δεν μετάνιωσα ποτέ μου που χωρίσαμε
όσα είχαμε να ζήσουμε,τα ζήσαμε.
Η αγάπη έχει δρόμους που δεν ξέρουμε
κι όταν φτάσουμε στη δύση,ανατέλλουμε.

Κι αν μετάνιωσα για λίγο κι αν φοβήθηκα
από κείνη την αγάπη μας κρατήθηκα.
Να`σουν δίπλα μου για λίγο τι δε θα`δινα
τα μερόνυχτα που μου`λειψες να τα`σβηνα.

Τρίτη, 27 Ιουλίου 2010

Οι σάλπιγκες της αποκαλύψεως

Μικρό απόσπασμα από το ποίημα του Τάσου Λεβαδίτη που εκράζει με τον καλλίτερο τρόπο τα συναισθήματα μου , εμένα του τρίτου , σχετικά με την κρίση που περνά ο τόπος μας .
.......
- Τελικά κανείς δεν έβλεπε ακόμα την τρομερή προειδοποίηση , νυχτερίδες κούρνιαζαν πάνω στο νιπτήρα , οι λειχήνες έτρωγαν σιγά- σιγά τους τοίχους και μόνο η Δωροθέα δινόταν μ` ευψυχία στους περαστικούς -
- ο ποιο αξιολύπητος όμως ήταν ο τρίτος , «γιατί με κυνηγούν» ρώτησε, «κι όμως εγώ αγρυπνούσα» ξανάπε σαν να ήταν αυτό ένα άλλοθι , γιατί υπάρχουν πράγματα που τα περιμένεις κι άλλα που συμβαίνουν μέσα σε μιά στιγμή , καθορίζοντας για πάντα τη ζωή σου κι επειδή είμαι προνοητικός , τα βράδια τακτοποιώ τις λέξεις με τ` άλλα φαντάσματα - κι άξαφνα το ρολόι σταμάτησε , εγώ βρισκόμουν στο υπόγειο , «γιατί κατέβηκα εδώ;» είπα σιγανά .
Αλλά δεν ήταν κανείς ν` απαντήσει ….

Σάββατο, 12 Ιουνίου 2010

Μερικά βιβλία που προτείνω

Μερικά βιβλία που προτείνω στις κόρες μου και φυσικά σε εσάς για το καλοκαίρι . Περιμένω και τη δική σας γνώμη και μια δυο δικές σας προτάσεις αν έχετε .
Η σειρά που τα γράφω είναι τυχαία .


Εγώ
Η συνείδηση του Ζήνωνα
Το μυθιστόρημα Η συνείδηση του Ζήνωνα, το διασημότερο έργο του Ίταλο Σβέβο, θεωρείται ένα από τα πρώτα και σημαντικότερα δείγματα του πειραματικού μοντερνισμού στην ευρωπαϊκή λογοτεχνία. Αντικατοπτρίζοντας το βαθύ ενδιαφέρον και τη γνώση του συγγραφέα για την ψυχανάλυση, το βιβλίο εξερευνά επίμονα, διεισδυτικά αλλά και με χιούμορ τον ψυχικό λαβύρινθο του ήρωά του Ζήνωνα Κοζίνι. Ο νευρασθενικός Ζήνων, που θεωρείται το alter ego του συγγραφέα, γράφει την αυτοβιογραφία του για τον ψυχαναλυτή του, ο οποίος και την παρουσιάζει γράφοντας τον πρόλογο μετά τη διακοπή της θεραπείας από μέρους του ασθενούς του, απογοητευμένου από τα αποτελέσματά της.
Ο ήρωας είναι ένας άνθρωπος που ζει αδιάκοπα μεταξύ ψυχικής υγείας και ψυχασθένειας και έχει καταφύγει στην ψυχανάλυση λόγω του εθισμού του στη νικοτίνη, ο οποίος όμως στην περίπτωσή του έχει προσλάβει τον χαρακτήρα νεύρωσης, αφού ο Ζήνων καπνίζει αδιάκοπα το τελευταίο τσιγάρο.
Στη Συνείδηση του Ζήνωνα ο Σβέβο χρησιμοποιεί το πρώτο πρόσωπο στην αφήγηση, τον εσωτερικό μονόλογο και το παιχνίδι με τη μνήμη και τον χρόνο, την παρουσία του παρελθόντος στο παρόν και αντίστροφα, γνωρίσματα για τα οποία τον συνέκριναν με τον Μαρσέλ Προυστ. Αλλά οι ομοιότητες ανάμεσα στους δύο συγγραφείς είναι εξωτερικές καθ' ότι τα θέματά τους και οι κόσμοι τους διαφέρουν. Ο Σβέβο ασχολείται με τη μοναξιά του σύγχρονου ανθρώπου, με την ανικανότητά του για θέληση και δράση, με τις απογοητεύσεις του, και όλα αυτά στην Τεργέστη μετά τη θύελλα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, όταν ένας καινούργιος κόσμος γεννιέται.

(εφημερίδα La Repubblica, Ιταλία)
Η συνείδηση του Ζήνωνα

Αν δεν υπήρχε ο Τζόις, Η συνείδηση του Ζήνωνα του Ιταλο Σβέβο (ψευδώνυμο του επιχειρηματία Αρον Ετορε Σμιτς, 1861-1928) ίσως να αργούσε αρκετά χρόνια ακόμη να πάρει τη θέση της ανάμεσα στα μεγαλύτερα ευρωπαϊκά μυθιστορήματα του 20ού αιώνα. Δεν είναι λίγοι μάλιστα όσοι υποστηρίζουν ότι ενδέχεται κανείς να μην είχε ασχοληθεί σοβαρά με τα δύο σημαντικότερα βιβλία του συγγραφέα που εκδόθηκαν ιδίοις αναλώμασι και δεν προσέχθηκαν στον καιρό τους. Ο Σβέβο εξέδωσε με δικά του έξοδα τη Συνείδηση του Ζήνωνα το 1923, όπως και το προηγούμενο μυθιστόρημά του Το γέρασμα (1898). Και τα δύο βιβλία πέρασαν απαρατήρητα.
Ο Τζόις βοήθησε ώστε Η συνείδηση του Ζήνωνα να μεταφραστεί στα γαλλικά και στη συνέχεια να εκδοθεί στο Παρίσι, αφού πιο μπροστά είχε διαβάσει το Γέρασμα. Εκεί οι κριτικοί το υποδέχθηκαν με ενθουσιασμό και αυτό ήταν αρκετό για να «επαναπατριστεί» το μυθιστόρημα αυτό, όπως και το Γέρασμα, στη χώρα του και με τις παρισινές δάφνες πρόσφατες να το ανακαλύψει ο Εουτζένιο Μοντάλε, ο οποίος ανήκε σε εκείνους που πρωτοστάτησαν ώστε ο Σβέβο να καταλάβει τη θέση που του άξιζε στην ιταλική λογοτεχνία. Ο Τζόις επίσης πρότεινε στον συγγραφέα το ψευδώνυμο Ιταλο Σβέβο.
Ο τριεστινός Σμιτς ήταν μαθητής του Τζόις όταν ο τελευταίος έμενε στην Τεργέστη και έβγαζε τα προς το ζην διδάσκοντας αγγλικά. Οι δυο άντρες συναντήθηκαν το 1907, συνδέθηκαν αμέσως με στενή φιλία και, σύμφωνα με τις μαρτυρίες της εποχής, επηρέαζε αφάνταστα ο ένας τον άλλον. Η φιλία τους διατηρήθηκε ως τον θάνατο του Σβέβο. Είχαν άλλωστε πολλές ομοιότητες. Οπως η θεματογραφία του Τζόις αντλείται εξ ολοκλήρου από το Δουβλίνο, έτσι και του Σβέβο εξαντλείται στην Τεργέστη, μία από τις πιο κοσμοπολίτικες και διεθνιστικές πόλεις της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας. Λέγεται μάλιστα ότι το πρότυπο της ονειρικής αναπαράστασης του ποταμού Λίφι (ο οποίος διασχίζει το Δουβλίνο) στο Ξύπνημα του Φίνεγκαν του Τζόις υπήρξε η κόμη της σινιόρας Σβέβο.
Ο συγγραφέας της Συνείδησης του Ζήνωνα είναι από τους ατμοσφαιρικότερους αλλά και σαρκαστικότερους πεζογράφους του 20ού αιώνα. Υπήρξε καπνιστής σε όλη του τη ζωή (όπως και ο πρωταγωνιστής της Συνείδησης, ο οποίος είναι σε πολλά αυτοπροσωπογραφία του Σβέβο). Κι ακόμη, ήταν σαρκαστικός όσον αφορά την κριτική που ασκούσε στον κοινωνικό περίγυρο, ειρωνικός και αυτοειρωνικός ως την ημέρα του θανάτου του, που υπήρξε αναπάντεχος: ο Σβέβο διέσχιζε τον δρόμο αφηρημένος και τον χτύπησε αυτοκίνητο. Τον μετέφεραν στο σπίτι του, όπου η υγεία του παρουσίασε ραγδαία επιδείνωση. Λίγο προτού πεθάνει ζήτησε από κάποιον από τους επισκέπτες του να του δώσει ένα τσιγάρο και είπε στους παρισταμένους ότι όντως αυτό θα ήταν το τελευταίο του. Το αίτημά του δεν εισακούστηκε.
Το έργο που άφησε πίσω του ο Σβέβο δεν είναι μεγάλο αλλά εξαιρετικής ποιότητας. Εγραψε μυθιστορήματα, διηγήματα και θεατρικά έργα.
Αν εμβολιάσει κανείς τα πορίσματα της ψυχανάλυσης με τον αφορισμό του Σαρτρ ότι «η ύπαρξη προηγείται της ουσίας», μπορεί να σχηματίσει ένα στοιχειώδες περίγραμμα της κεντροευρωπαϊκής παράδοσης, όπως εκφράζεται στο έργο των κυριότερων εκπροσώπων της: του Μούζιλ, του Τόμας Μαν, του Μπροχ, του Κάφκα. Επρεπε να περάσουν αρκετά χρόνια για να προστεθεί στον κατάλογο και το όνομα του Ιταλο Σβέβο. Οχι μόνο γιατί ο κεντρικός ήρωας στο σημαντικότερο μυθιστόρημά του Η συνείδηση του Ζήνωνα είναι πρόσωπο απολύτως συγγενές με τον Ούλριχ, τον βασικό χαρακτήρα στον Ανθρωπο χωρίς ιδιότητες του Μούζιλ, αλλά και επειδή το βιβλίο αυτό θα μπορούσε κάλλιστα να θεωρηθεί αφηγηματική εκδοχή τού φροϋδικού Ο πολιτισμός πηγή δυστυχίας. Με τη βοήθεια του Τζόις ο Σβέβο θα έβγαινε από την αφάνεια. Ο χρόνος θα τον κατέτασσε στους κλασικούς.


Γιάννης
Η χρονιά της ερήμου (Πόλις) Συγγραφέας : Mairal Pedro

Ισπανόφωνη πεζογραφία (Αργεντινή) - Μυθιστόρημα
Αν η ιστορία μιας χώρας γυρνούσε πίσω στην εποχή της γέννησής της, αν μια πόλη ολοένα μίκραινε και γινόταν ένα μικροσκοπικό χωριό και μετά ένα βοσκοτόπι,πώς θα μπορούσε κανείς να επιβιώσει; Η Μαρία Βαλντές Νέιλαν, η ηρωίδα αυτού του βιβλίου, γυρεύει το δρόμο της μέσα στο χάος μιας βιβλικής καταστροφής.
Από τη μια μέρα στην άλλη, το ηλεκτρικό κόβεται, οι υπολογιστές αντικαθιστώνται από γραφομηχανές, οι εκπομπές στην τηλεόραση προβάλλονται με διακοπές.Η Κοσμοχαλασιά ερημώνει όλες τις πόλεις, διαλύει κάθε ίχνος πολιτισμού. Οι άνθρωποι κλείνονται στο σπίτι τους κι όσα κτίρια έχουν μείνει ακόμα όρθια γίνονται φρούρια, ενώ η τροφή διανέμεται σαν το συσσίτιο. Έξω οι διαδηλωτές κολλάνε προκηρύξεις κατά της Κοσμοχαλασιάς.
Βιτρίνες σπάνε, οι δρόμοι γεμίζουν θύματα. Και η Μαρία εισέρχεται σταδιακά στη βαρβαρότητα: χάνει τη δουλειά της ως γραμματέας, περιπλανιέται αβοήθητη στους δρόμους, γίνεται νοσοκόμα μα και πόρνη, διαπράττει ένα φόνο, τρέπεται σε φυγή και καταλήγει στις φυλές της προκολομβιανής περιόδου.Αναζητεί τον Αλεχάντρο και νοσταλγεί τις βόλτες τους με τη μηχανή σε όλο το Μπουένος Άιρες.
Ο ωραίος Αλεχάντρο όμως παραμένει άφαντος, ο παράδεισος του Μπουένος Άιρες μοιάζει να ’χει οριστικά χαθεί. Το μυθιστόρημα αυτό είναι μια πολιτική αλληγορία για την τρομακτική κρίση της Αργεντινής,που τελικά ξεσπά και σαρώνει στο διάβα της τα πάντα.Μια ιστορία για την έρημο,αλλά και για τη φωνή της ερήμου,που αφηγείται με παράδοξο χιούμορ και πηγαία ανθρωπιά την κατάντια της ίδιας της ανθρωπότητας.
Ο Πέδρο Μαϊράλ είναι διαβολικός συγγραφέας,απόγονος των μεγάλων, του Κορτάσαρ, του Μπόρχες, του Σάμπατο…

Telerama

Άσκηση ύφους ανάμεσα στον φιλοσοφικό μύθο και σε σενάριο που θα ταίριαζε σε ταινία καταστροφής του Σπίλμπεργκ, πολιτική μεταφορά, εποποιία, σουρεαλιστικές εικόνες αλά Μπουνιουέλ. […]
Η κόλαση που ζωγραφίζει ο Πέδρο Μαϊράλ – δύσοσμη, τερατώδης,παράξενη – είναι αντάξια εκείνης του Ιερώνυμου Μπος.

Le Figaro Litteraire

Πραγματικά καλό και οξυδερκές μυθιστόρημα.
Les Inrockuptibles
Tη λένε Μαρία Βαλντές Νέιλαν. Είναι μία από τους επιζήσαντες μιας τρομερής κοσμοχαλασιάς που έπληξε την Αργεντινή. Πέντε χρόνια μετά, ασφαλής κάπου στην Ευρώπη, υπάλληλος σε μια βιβλιοθήκη, αρχίζει μόλις να ξαναβρίσκει τις λέξεις για να αφηγηθεί όσα έζησε.

Ζούσε στο Μπουένος Αϊρες με τον πατέρα της και εργαζόταν ως γραμματέας σε μια εταιρεία επενδύσεων. Το αγόρι της, ο Αλεχάντρο, ο ωραίος κούριερ της εταιρείας, την πήγαινε βόλτες με τη μηχανή του στην πόλη. Η απειλή της Κοσμοχαλασιάς ανατρέπει όμως την καθημερινότητά τους. Σταδιακά τα κινητά αποτελούν παρελθόν, οι υπολογιστές αντικαθίστανται από γραφομηχανές, οι εκπομπές στην τηλεόραση μειώνονται, τα τρόφιμα λιγοστεύουν, στο κέντρο γίνονται διαδηλώσεις και επεισόδια, ο Αλεχάντρο εξαφανίζεται και η Κοσμοχαλασιά κάνει την επέλασή της. Επαναστατικές ομάδες από την ενδοχώρα εισβάλλουν στην πρωτεύουσα και σπέρνουν τον τρόμο, την καταστροφή και την ερήμωση. Το ηλεκτρικό κόβεται, τα κτίρια καταρρέουν και οι άνθρωποι οχυρώνονται σε όσα απομένουν όρθια. Η Μαρία χάνει τη δουλειά της, περιπλανιέται στους δρόμους, καταλήγει με τον πατέρα της σε ένα νοσοκομείο και για να επιβιώσει γίνεται νοσοκόμα και πόρνη. Δραπετεύει σαν άλλη Σκάρλετ Ο΄ Χάρα με ένα κά ρο μακριά από τη φωτιά και τον θάνατο, και πιάνεται αιχμάλωτη από ιθαγενείς μιας προκολομβιανής φυλής. Επιστρέφει με μια ομάδα έφιππων πολεμιστών στην πόλη, όπου ο πολιτισμός έχει σβήσει και βασιλεύει η βαρβαρότητα. Και καταφέρνει τελικά να αποδράσει επάνω σε ένα πλοίο που σαλπάρει μακριά από τον όλεθρο, τη διάλυση και την έρημο.

Είναι αόριστη αυτή η «Κοσμοχαλασιά» του Μαϊράλ. Μπορεί να παραπέμπει σε βιβλικές καταστροφές, κατακλυσμούς, τυφώνες και φυσικά φαινόμενα, αλλά σχετίζεται με τον ανθρώπινο παράγοντα. Οι λογοτεχνικές περιγραφές του θυμίζουν εικόνες της «Αποκάλυψης» και μυθιστορήματα επιστημονικής φαντασίας, η λυγερόκορμη φιγούρα της Μαρίας, με τις ιρλανδικές ρίζες και τον καταρράκτη από τις χαλκοκόκκινες μπούκλες, μοιάζει με κέλτισσα αμαζόνα που βγήκε από τις σελίδες κόμικ που παρουσιάζει ένα μέλλον εσχατολογικής δυστοπίας. Αναπαριστά με λεπτομέρειες μια εφιαλτική Κόλαση, σαν αυτή στην εικόνα με τις ανατριχιαστικές σουρεαλιστικές οπτασίες από τον ομώνυμο πίνακα του Ιερώνυμου Μπος που κοσμεί το εξώφυλλο του βιβλίου, μια ρημαγμένη γη, όπου μέσα σε μια φούχτα σκόνη οι άνθρωποι αντικρίζουν τον φόβο.

Και αν ο συγγραφέας δεν ήταν Αργεντινός, αν το Μπουένος Αϊρες δεν κατονομαζόταν ρητά, ίσως η Χρονιά της ερήμου να ήταν ένα ακόμη μυθιστόρημα «αποκαλυπτικής» λογοτεχνίας. Ωστόσο το βιβλίο, το οποίο εκδόθηκε το 2005, τέσσερα χρόνια μετά τα δεκεμβριανά του 2001 στο Μπουένος Αϊρες, είναι μια αλληγορία για την πολιτική και οικονομική κρίση της Αργεντινής των αρχών της δεκαετίας μας, που ακολούθησε τις εκτεταμένες ιδιωτικοποιήσεις της δεκαετίας του ΄90, για την πείνα, την εξαθλίωση, την ισοπέδωση, την απόγνωση, την οργή, τις κοινωνικές ταραχές και την αποξένωση, μια αλληγορία την οποία ο συγγραφέας δεν προσπαθεί πολύ να συσκοτίσει. Το μυθιστόρημα είναι γεμάτο από περιγραφές που ανακαλούν ακριβείς εικόνες από τα δελτία ειδήσεων: τις διαδηλώσεις στους δρόμους, με τους ανθρώπους που χτυπούν τύμπανα και άδειες κατσαρόλες, τις επιδρομές σε σουπερμάρκετ, τις δεσμεύσεις των τραπεζικών λογαριασμών και τις ουρές στα ανταλλακτήρια συναλλάγματος ενώ το πέσο υποτιμάται κάθε λεπτό που περνάει, τα συσσίτια και τους ανθρώπους που ψάχνουν για τροφή στα σκουπίδια, τους ξεσπιτωμένους που κατασκηνώνουν στο πεζοδρόμιο κάτω από λαμαρίνες και χαρτόκουτα, τις φωτιές και τα οδοφράγματα, τις μάχες των πολιτών με την αστυνομία.

Για τον έλληνα αναγνώστη οι εικόνες είναι πολύ οικείες, αφού παραπέμπουν στη δική μας πραγματικότητα. «Περνούσαν κάτι τύποι που κράδαιναν στειλιάρια... Προχωρούσαν σπάζοντας τζαμαρίες, ξεσηκώνοντας και τον υπόλοιπο κόσμο, μέχρι που άρχισαν όλοι να μπαίνουν μέσα στα μαγαζιά. Γινόταν χαμός. Αρχισαν τα χουλιγκάνικα συνθήματα και οι κλωτσιές στα ρολά των καταστημάτων». Η οικονομική κατάσταση της Αργεντινής, η οποία κατέληξε στην κατάρρευση και στην εξέγερση του Δεκεμβρίου του 2001, είχε μακρύ παρελθόν. Το γνωστό τώρα και σε εμάς Διεθνές Νομισματικό Ταμείο επέβλεπε τη χώρα, η οποία σταδιακά ανακάμπτει κοινωνικά και οικονομικά, χωρίς να έχει ακόμη αναρρώσει. Με τόσες ομοιότητες δεν θέλει και πολύ για να διαβάσουμε το συναρπαστικό μυθιστόρημα του Μαϊράλ. Με την υπενθύμιση ότι η λογοτεχνία δεν ταυτίζεται με την πραγματικότητα. Η τέχνη υπερβάλλει. Κάποτε πάλι η ζωή την ξεπερνά.



Ο Πέδρο Μαϊράλ
Γεννημένος στο Μπουένος Αϊρες,ο 40χρονος Πέδρο Μαϊράλ ανήκει σε μια φουρνιά νέων,ταλαντούχων λατινοαμερικανών συγγραφέων,τους λεγόμενους «Βοgota 39» (39 συγγραφείς κάτω των 39 ετών που παρουσιάστηκαν στο Ηay Literary Festival στην Μπογκοτά τον Αύγουστο του 2007).Χωρίς να μοιράζονται την ίδια θεματολογία ή κοινούς εκφραστικούς τρόπους,καταφέρνουν να αποτινάξουν επιτέλους την επίδραση των μεγάλων λατινοαμερικανών πεζογράφων του μαγικού ρεαλισμού,του Μάρκες,του Βάργκας Λιόσα,του Φουέντες,και να βρουν τη δική τους φωνή μακριά από τη σκιά των διάσημων προγόνων τους.Πολλοί από αυτούς εξέδωσαν βιβλία με διεθνή απήχηση,όπως ο Αντρές Νιούμαν,ο Χουάν Γκαμπριέλ Βάσκεθ και ο μεταφρασμένος και στην Ελλάδα Χόρχε Βόλπι.

Η Χρονιά της ερήμου είναι το πρώτο βιβλίο του Μαϊράλ που κυκλοφορεί στα ελληνικά,έργα του έχουν όμως μεταφραστεί σε αρκετές ευρωπαϊκές γλώσσες.Εχει εκδώσει τα μυθιστορήματα «Una noche con Sabrina Love» («Μία νύχτα με τη Σαμπίνα Λαβ»,το οποίο τιμήθηκε με το βραβείο μυθιστορήματος Clarίn το 1998 και το 2000 μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο από τον Αλεχάντρο Αγκρέστι με πρωταγωνίστρια την Αργεντινή Σεσίλια Ροθ) και «Salvatierra»,τα διηγήματα «Ηoy temprano» και τις ποιητικές συλλογές «Τigre como los p΄ajaros» και «Consumidor final».Για την οικονομική κρίση στη χώρα του την περίοδο 2001-2002 σε συνέντευξή του έχει σχολιάσει: «Οι χώρες της Λατινικής Αμερικής ζουν σε διαρκή κατάσταση οικονομικής και πολιτικοκοινωνικής κρίσης.Ασφαλώς τα γεγονότα του 2001 ήταν σοκαριστικά,εκείνη ήταν η πρώτη μεγάλη κρίση που βίωσε η γενιά μου,δεν ήταν όμως η μόνη κρίση, ήταν για εμάς μία από τις πολλές...».



Δάσκαλος και μαθητής (Πόλις)

Σε ένα συνηθισμένο λύκειο της βόρειας Ιταλίας είναι η ημέρα της προφορικής εξέτασης, λίγο πριν ολοκληρωθεί η διαδικασία των απολυτήριων εξετάσεων. Η επιτροπή περιμένει απρόθυμα τον πρώτο εξεταζόμενο: τον Βιταλιάνο Κάτσα, έναν αδύναμο μαθητή, αλλά πληθωρικό, επηρμένο και συνάμα υπέροχο έφηβο• πρόκειται να τον απορρίψουν για δεύτερη φορά, βάσει μιας αμφιλεγόμενης διαδικασίας κι ενός φαύλου συστήματος. Όταν, όμως, φτάνει επιτέλους ο Βιταλιάνο, βγάζει ένα πιστόλι και σκοτώνει τους καθηγητές του έναν έναν, εν ψυχρώ και εξ επαφής. Αφήνει ζωντανό μόνο τον Αντρέα Μαρεσκάλκι, καθηγητή ιστορίας και φιλοσοφίας. Και σε αυτόν εναπόκειται, σε μια ασθματική πορεία ενάντια στο χρόνο, το καθήκον να αναζητήσει τις αιτίες αυτής της πρωτόγνωρης βίας και να ερευνήσει, σαν ντετέκτιβ της μεταφυσικής ενοχής, το κακό που υπάρχει μέσα του, και ίσως μέσα σε όλους μας...
Μυθιστόρημα γεμάτο ιδέες και εικόνες, όπου η συναρπαστική αφήγηση, που αντλεί την έμπνευσή της από όλα τα λογοτεχνικά είδη, μπλέκεται με τον βαθύτατο στοχασμό, το βιβλίο του Αντόνιο Σκουράτι απηχεί με εξαιρετική δύναμη το «πνεύμα των καιρών» μας, μιας εποχής στην οποία όλοι νιώθουμε, δίχως να το συνειδητοποιούμε πλήρως, πιθανά θύματα μιας τυφλής βίας• μιας βίας που δεν έχει ούτε κατανοητό κίνητρο ούτε αναγνωρίσι- μη αιτία.
Της Εύης Καρκίτη
Το 2003 ο αμερικανός σκηνοθέτης Γκας Βαν Σαν αποτύπωσε με έναν σχεδόν ντοκιμαντερίστικο τρόπο το χειρότερο κρούσμα σχολικής βίας στην πρόσφατη ιστορία των ΗΠΑ, τη σφαγή στο κολέγιο Κολουμπάιν. Με το αδυσώπητο σχόλιο του ο σκηνοθέτης σύγκρινε τη νεανική βία με την ύπαρξη ενός «ελέφαντα στο δωμάτιο» που όμως μια κοινωνία χαμένη στον ευπρεπισμό, την υποκρισία, τα στερεότυπα και τη θρησκοληψία δεν ήθελε να δει. Τη λογοτεχνία δεν είναι η πρώτη φορά που την απασχολεί και τη λογοτεχνία η βία στο σχολικό περιβάλλον. Ο Ντι Μπι Σι Πιέρ με ένα τέτοιο θέμα κέρδισε το 2003 το βραβείο Μπούκερ με το «Βέρνον ο Μικρός θεός» ενώ η Τζόντι Πίκουλτν με τα «Δεκαεννέα λεπτά» διηγήθηκε την ιστορία από την εκδοχή του δράστη. Είναι όμως η πρώτη φορά που ο αναγνώστης έρχεται αντιμέτωπος με το δύσκολο αυτό θέμα μέσα από ένα τόσο καλογραμμένο μυθιστόρημα που δίνει έμφαση στις περίπλοκες σχέσεις ενηλίκων με τους εφήβους αποκαλύπτοντας με οδύνη την άβυσσο που τους χωρίζει. Ο Σκουράτι καθηγητής στο πανεπιστήμιο IULMτου Μιλάνου και αρθρογράφος της εφημερίδας Lastampaαντιστρέφοντας την οπτική από τα μάτια του δράστη σε εκείνα του επιζήσαντα του μακελειού προχωρά σε πικρές διαπιστώσεις για την ανθρωπότητα η οποία, όπως γράφει, μετά τα συσσωρευμένα τραύματα του 20ου αιώνα μελαγχόλησε ως είδος, με αποτέλεσμα να μεγαλώνει παιδιά χαμένα στο κενό, αντιμέτωπα με μια κοινωνία «μεγάλων» που αδυνατούν να αναλάβουν τις ευθύνες τους είτε είναι οι γονείς τους , είτε οι δάσκαλοί τους.
Ένας πολιτισμός χωρίς φίλτρο
Σε ένα λύκειο μιας παρηκμασμένης ιταλικής επαρχίας ο Βιταλιάνο Κάτσα εισβάλει οπλισμένος κατά τη διάρκεια των απολυτήριων εξετάσεων και σκοτώνει όλους τους καθηγητές του, πλην ενός. Ο επιζήσας της σφαγής καθηγητής της ιστορίας και της φιλοσοφίας Αντρέα Μαρεσκάλκι, «ιεραπόστολος» της μέσης εκπαίδευσης, με θρυμματισμένο το ψυχισμό και τη ταυτότητα του προσπαθεί όχι μόνο να καταλάβει τι όπλισε το χέρι του πληθωρικού, γοητευτικού εφήβου αλλά και τους λόγους για τους οποίους χάρισεσε εκείνον τη ζωή.
Αν καιστο μυθιστόρημα κυρίαρχη είναι η οπτική του καθηγητή ο Σκουράτι αφήνει χώρο στο να εκτιμήσουν την αποτρόπαιη πράξη και οι «θεσμοί» προβάλλοντας τις απόψεις του ιερέα ή του εισαγγελέα της συγκλονισμένης τοπικής κοινωνίας που εκδηλώνει συμπτώματα ψύχωσης. Οι συνηθισμένες αιτιολογήσεις της μιας τέτοιας ενέργειας καταρρίπτονται μέσα στις σελίδες του μυθιστορήματος. Μάλιστα αφήνει να φανεί η παθογένεια μιας κοινωνίας που αποκαλύπτει το πόσο εθίστηκε στη πορνογραφία όταν προβάλλει για τη βία το σεξουαλικό κίνητρο ή την αξιοθρήνητη αδυναμία της να σκεφτεί το κακό έξω από κάποιο μυστικιστικό σχέδιο όταν την αποδίδει σε συμμετοχή σε μια θρησκευτική σέχτα. Απορρίπτει ακόμη και τη εξαιρετικά «βολική» ερμηνεία της δυστυχισμένης παιδικής ηλικίας επικρίνοντας για την αφέλεια του ένα εκπαιδευτικό σύστημα βαθιά και ανόητα προσηλωμένο στη παιδική ευτυχία. Χωρίς να στρέφει τη ματιά του από την ατομική ευθύνη ο Σκουράτι προσεγγίζει το στυγερό έγκλημα ως τμήμα ενός κατάκοπου, καχεκτικού πολισμού που αδυνατεί πια φιλτράρει τα δεδομένα και να προστατεύσει εκείνους που μετέχουν σε αυτόν. Σε ένα τέτοιο πλαίσιο οι έφηβοι κολυμπώνταςσε μια θάλασσα ασυνεννοησίας με τους μεγαλύτερους δεν γνωρίζουν πώς να επεξεργαστούν τα οφέλη της παιδείας η οποία από το ύψιστο ιδανικό του Διαφωτισμού εκφυλίστηκε σε εργαλείο πίσω από το οποίο ένας δάσκαλος μπορεί να βολέψει τις δικές του αντιφάσεις.
Ο συγγραφέας με αφορμή το αιματηρό, συγκλονιστικό και καταλυτικό για τις ζωές των ηρώων του συμβάν οικοδομεί με προσοχή ένα στοχαστικό, πυκνό μυθιστόρημα, βαθιά ανησυχητικό που δεν κάνει εκπτώσεις υιοθετώντας εύκολες απαντήσεις. Ο «Δάσκαλος και μαθητής» ξεχωρίζει από τη πρόσφατη εκδοτική παραγωγή και μπορεί να βάλει τους άγνωστες, κυρίως γονείς και εκπαιδευτικούς σε πολύ βαθιές σκέψεις.
AntonioScurati
Δάσκαλος και μαθητής
Μετ. Δήμητρα Δότση
Εκδ. Πόλις


Άπειροι κόσμοι

Μια υπέρλαμπρη μέρα του καλοκαιριού, ο ετοιμοθάνατος μαθηματικός Αδάμ Γκόντλι, καθ' οδόν προς την αιωνιότητα, πραγματοποιεί ένα ταξίδι μέσα από το παρελθόν του. Στο προσκέφαλό του αγρυπνούν –ο καθένας με τον τρόπο του– τα αγαπημένα του πρόσωπα: η αλκοολική γυναίκα του, Ούρσουλα, που είναι βέβαιη ότι ο Αδάμ δεν πρόκειται ακόμα να πεθάνει, ο αναποφάσιστος, ηττοπαθής γιος του –Αδάμ κι αυτός– ο οποίος τρέμει μήπως χάσει την πανέμορφη ηθοποιό συμβία του, Έλεν, και η δεκαεννιάχρονη, «σαλεμένη» κόρη των Γκόντλι, Πέτρα, που, μεταξύ άλλων, έχει βαλθεί να συντάξει μια εγκυκλοπαίδεια για την ανθρώπινη θνητότητα. Ωστόσο, ο Αδάμ και η οικογένειά του δεν είναι μόνοι σε αυτή την περιπέτεια, αφού ανάμεσά τους βρίσκεται, αθέατος αλλά πανταχού παρών –τις περισσότερες φορές, τουλάχιστον– ο γλαφυρός αφηγητής μας και αγγελιαφόρος των θεών, Ερμής. Και δεν είναι ο μοναδικός Ολύμπιος που συμμετέχει ενεργά στην ιστορία…


Τζων Μπάνβιλ
O Τζων Μπάνβιλ γεννήθηκε στο Oυέξφορντ της Ιρλανδίας το 1945. Το πρώτο του βιβλίο, το Long Lankin, εκδόθηκε το 1970. Εργάστηκε για πολλά χρόνια ως λογοτεχνικός συντάκτης των Times της Ιρλανδίας. O Μπάνβιλ τιμήθηκε με το βραβείο Μπούκερ το 2005 για το μυθιστόρημα Η θάλασσα.

Αίσθημα ιλίγγου (Άγρας)
Ακολουθώντας τα χνάρια του Σταντάλ, του Κάφκα, του Καζανόβα, σε ένα ιλιγγιώδες παιχνίδι με ίχνη και σωσίες που ταξιδεύουν στην Ιταλία και στη Γερμανία της παιδικής του ηλικίας, ο W.G. Sebald ανακαλύπτει τις ρίζες και τις σχέσεις της δικής του μελαγχολίας.
« Καθόμουν σ' ένα τραπέζι κοντά στην ανοιχτή μπαλκονόπορτα, είχα απλώσει γύρω μου τα χαρτιά και τις σημειώσεις μου και συνέδεα γεγονότα που απείχαν πολύ μεταξύ τους, άλλα μου φαινόταν ότι ήταν της ίδιας τάξης».....
Σελίδες:232
O Ζέμπαλντ δeν αφηγείται απλώς ιστορίες. Η ίδια του η αφήγηση αποτελεί ένα μοντέλο συνειδητότητας που μας δείχνει ότι το να έχεις απόλυτη συνείδηση του εαυτού σου σημαίνει να υποφέρεις από ανίατα αισθήματα ιλίγγου. - W.S. Di Piero, New York Times Book Review Τα βιβλία του Ζέμπαλντ ανυψώνονται από την πρόζα, με την κυριολεκτική έννοια της λέξης. Η μυστηριώδης έλαφρότητα με την οποία πετυχαίνει αυτή την ανύφωση αποτελεί την τρανότερη απόδειξη της ιδιοφυΐας του. J. M. Coetzee "Καθόμουν σ' ένα τραπέζι κοντά στην ανοιχτή μπαλκονόπορτα, είχα απλώσει γύρω μου τα χαρτιά και τις σημειώσεις μου και συνέδεα γεγονότα που απείχαν πολύ μεταξύ τους, άλλα μου φαινόταν ότι ήταν της ίδιας τάξης". Η φράση, γραμμένη σ' ένα από τα τέσσερα διηγήματα αυτού του τόμου, προδίδει μόνο λίγα από την πλούσια γλώσσα των κειμένων - γλώσσα που σου κόβει την ανάσα με την ομορφιά της και αναδεικνύει τον Ζέμπαλντ σ' ένα σπουδαίο λογοτέχνη. Είναι όμως ενδεικτική του εκπληκτικού τρόπου με τον όποιο ο συγγραφέας συνδυάζει αυτοβιογραφικά στοιχεία, αναμνήσεις από την παιδική του ήλικία, ταξιδιωτικές διηγήσεις, ακόμη και φωτογραφικά τεκμήρια με τους βίους και τις εμπειρίες άλλων συγγραφέων και τα υφαίνει όλα σε έναν αινιγματικό και περίτεχνο καμβά. Πλάι στον Γάλλο μυθιστοριογράφο Άνρι Μπέλ, γνωστό ως Σταντάλ, ο συγγραφέας νιώθει έναν δεσμό που ξεπερνά τον λογοτεχνικό θαυμασμό κυρίως με τον Φράντς Κάφκα, του οποίου ο αγαλήνευτος νεκροζώντανος κυνηγός Γράκχος στοιχειώνει και τα τέσσερα διηγήματα. Η μελαγχολία είναι το στοιχείο που έλκει τον Ζέμπαλντ στους δύο αυτούς συγγραφείς και την αντιπαραθέτει στις δικές του εμπειρίες, γιατί όπως και ο ίδιος ο άφηγητής, έτσι και ο Σταντάλ και ο Κάφκα υπάκουαν σε παρορμήσεις, ένιωθαν κυνηγημένοι από όνειρα, προαισθήματα και "αισθήματα ιλίγγου". Ακολουθώντας τα χνάρια του Σταντάλ, του Κάφκα, του Καζανόβα, σε ένα ιλιγγιώδες παιχνίδι με ίχνη και σωσίες που ταξιδεύουν στην Ιταλία και στη Γερμανία της παιδικής του ηλικίας, ο W.G. Sebald ανακαλύπτει τις ρίζες και τις σχέσεις της δικής του μελαγχολίας.


Κάτι θα γίνει θα δεις (Πόλις)

• Συγγραφέας: Οικονόμου, Χρήστος, 1970- , συγγραφέας
• Σειρά: Νεοελληνική πεζογραφία - Διήγημα
• Εκδότης: Πόλις
• ISBN: 960-435-267-9 Έκδοση: Μάρτιος 2010
• Σελίδες: 264, Μαλακό εξώφυλλο
• 15,00 13,50 € Αγορά
Δεκάξι ιστορίες από τα Καμίνια, τη Νίκαια, τη Δραπετσώνα. Από τον ντόκο των Κρητικών, από το ουζερί "Υπάρχω", από το φουγάρο της ΔΕΗ στο Κερατσίνι. Ιστορίες για τράπεζες που παίρνουν σπίτια, για σπίτια που παίρνουν φωτιά, για όνειρα που γίνονται στάχτη. Για το σκοτάδι που ζει στη διπλανή πόρτα. Κάτι θα γίνει όμως, θα δεις. Γιατί εκεί όπου μεγαλώνει ο φόβος μεγαλώνει κι εκείνο που σώζει από τον φόβο. Περιέχονται τα διηγήματα: - Έλα Έλλη, τάισε το γουρουνάκι - Μολυβένιος στρατιώτης - Μάο - Κι ένα αβγό κίντερ για το παιδί - Πλακάτ με σκουπόξυλο - Το αίμα του κρεμμυδιού - Κάτι θα γίνει, θα δεις - Τα πράγματα που κουβάλαγαν - Μουστακάκι με κάρβουνο - Ξένα, εξωτικά - Για τους φτωχούς ανθρώπους - Το δέσιμο των σωμάτων - Βγες έξω και καψ' τα - Πίπολ αρ στρέιντζ - Πιγκουίνοι έξω απ' το λογιστήριο - Κομμάτι κομμάτι μου παίρνουν τον κόσμο μου

Βασίλης

Το εμβατήριο του Ραντέτσκυ (Γίοζεφ Ρος)
Joseph Roth



Το Εμβατήριο του Ραντέτσκι

Εκδόσεις ΑΓΡΑ, 2009
Της Βασιλικής Χρίστη

Ο Γιόζεφ Ροτ γεννήθηκε το 1894 από Εβραίους γονείς στην Ανατολική Γαλικία. Σπούδασε φιλοσοφία και γερμανική φιλολογία στο Λέμπεργκ και τη Βιέννη. Το 1916 κατετάγη στον αυστριακό στρατό. Πήρε μέρος στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Στο διάστημα του μεσοπολέμου εργάστηκε ως δημοσιογράφος στη Βιέννη και στο Βερολίνο, όπου έζησε δώδεκα χρόνια. Στις 30 Ιανουαρίου 1933, όταν ο Χίτλερ ονομάζεται καγκελάριος του Ράιχ, ο Ροτ εγκαταλείπει το Βερολίνο και εγκαθίσταται στο Παρίσι, όπου και πεθαίνει το 1939. Έγραψε μυθιστορήματα, νουβέλες, δοκίμια, ανταποκρίσεις και αμέτρητα άρθρα.
Το «Εμβατήριο του Ραντέτσκι», το οποίο εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1932, είναι ένα μυθιστόρημα που «απλώνεται» σε τρεις γενιές. Ο παππούς Τρόττα ήταν ένας Σλοβένος στρατιώτης που έσωσε τη ζωή του αυτοκράτορα της Αυστρίας και βασιλιά της Ουγγαρίας, Φραγκίσκου Ιωσήφ του Πρώτου, στη μάχη του Σολφερίνο. Αν και ο ίδιος υπέβαλε παραίτηση από το στράτευμα, αρνούμενος να συμβιβαστεί με τις ανακρίβειες που περιέχει το σχολικό εγχειρίδιο της Ιστορίας σε σχέση με τις συνθήκες διάσωσης του αυτοκράτορα στο Σολφερίνο και το δικό του ρόλο, η εύνοια του μονάρχη θα συνοδεύει τους απογόνους του. Ο γιος του τοποθετείται έπαρχος στη Μοραβία και υπηρετεί τον αυτοκράτορα με απαρέγκλιτη συνέπεια και αφοσίωση. Ο εγγονός του ακολουθεί απρόθυμα στρατιωτική σταδιοδρομία και μετατίθεται σε ένα τάγμα καταδρομών στην ανατολική μεθόριο της αυτοκρατορίας, όπου η ανιαρή ζωή του αρχίζει να ζωηρεύει με τον έρωτα και το ποτό.
Όταν ο νεαρός ανθυπολοχαγός Καρλ Γιόζεφ βρίσκεται χρεωμένος μέχρι το λαιμό, ο πατέρας του κινεί γη και ουρανό για να συναντήσει τον αυτοκράτορα. Κι έτσι γι΄άλλη μια φορά ο Φραγκίσκος Ιωσήφ δείχνει την εύνοιά του προς την οικογένεια του «ήρωα του Σολφερίνο»...
Η δράση του μυθιστορήματος εκτυλίσσεται στη διάρκεια των τελευταίων χρόνων της αυστροουγγρικής μοναρχίας και φθάνει έως τη δολοφονία του διαδόχου στο Σεράγεβο, την κήρυξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και το θάνατο του Φραγκίσκου Ιωσήφ. Είναι μια εποχή κατά την οποία ο μέχρι τότε γνωστός κόσμος του επάρχου φον Τρόττα αρχίζει να καταρρέει: οι διαφορετικές εθνότητες που συγκροτούν την αυτοκρατορία διεκδικούν την αυτονόμησή τους. Και οι στρατιώτες που αποτελούν το θεμέλιό της, γεννημένοι σε καιρούς ειρήνης, ετοιμάζονται για έναν πόλεμο τον οποίο είναι σίγουρο ότι θα χάσουν.
Μέσα σε αυτό το σκηνικό, η μορφή του «ήρωα του Σολφερίνο», που επιβάλλεται κυριολεκτικά και μεταφορικά στις ζωές των απογόνων του, μοιάζει να ανήκει σε μια εποχή που πέρασε ανεπιστρεπτί. Ο έπαρχος είναι μια τραγική φιγούρα γιατί θα ζήσει όχι μόνο το θάνατο των ιδανικών και των αξιών που υπηρέτησε μια ζωή, αλλά και το βιολογικό θάνατο του ευεργέτη του, ενώ ο ανθυπολοχαγός θα πεθάνει μακάριος μεν, αδικαίωτος δε, στο πεδίο μιας μάχης που δεν διάλεξε να δώσει.
Ο συγγραφέας δίνει όλα αυτά τα σημάδια του επερχόμενου τέλους με εκπληκτική διαύγεια και με μια γλώσσα που διατηρεί την ένταση μέχρι τέλους. Οι εικόνες και τα συναισθήματα που δημιουργεί με την επιλογή των κατάλληλων λέξεων και σημείων στίξεως, που ανέδειξε η μετάφραση της Μαρίας Αγγελίδου, χαρίζουν στιγμές πραγματικής αναγνωστικής απόλαυσης.


Σύντομο συναισθηματικό ταξίδι (Ιτάλο Σβέβο)

ΙΤΑΛΟ ΣΒΕΒΟ

Στα γεράματά του ο κύριος Αγιος αποφασίζει να πάρει τη μοίρα του στα χέρια του ξεφεύγοντας από τα δεσμά τα συζυγικά και τα κοινωνικά. Ετσι μπαίνει στο τρένο και ταξιδεύει από το Μιλάνο ώς την Τεργέστη. Ταξίδι σχετικώς σύντομο και χωρίς πολλά περιθώρια ελεύθερης ζωής. Αλλά αν οι αποστάσεις είναι μικρές οι εσωτερικές αναδρομές του κυρίου Αγίου είναι μακριές και πλούσιες. Η εσωτερική αναζήτηση του επιτρέπει τα πιο δύσκολα ταξίδια στον σκοτεινό κόσμο των επιθυμιών και των συναισθημάτων του. Εκεί ο ήρωας θα βρει τη δικαίωση της ζωής του και απαντήσεις στις μεταφυσικές του ανησυχίες. Αυτό είναι το μεγαλύτερο σε έκταση έργο του Ιταλο Σβέσβο, γραμμένο κατά πάσα πιθανότητα στα 1925.

Εισαγ.-Μτφρ.-Σημ.: Ηβη Καζαντζή «Σοκόλης», σελ. 224, ευρώ 11

Svevo Italo Σύντομο αισθηματικό ταξίδι
Περιγραφή Ο κύριος Άγιος αποχαιρετά τη γυναίκα του στο σταθμό του Μιλάνου, ξεκινώντας για ένα σύντομο ταξίδι ως το πατρικό του, στην Τεργέστη. Νιώθει αμφίθυμος: από τη μια η αίσθηση της ελευθερίας τον αναζωογονεί –πόσο μάλλον που έχει και τριάντα χιλιάδες στην τσέπη του σακακιού του, έστω και για να ξεπληρώσει κάποιο χρέος- και από την άλλη νιώθει κάπως αμήχανα, καθώς είναι η πρώτη φορά εδώ και χρόνια που ξεβολεύεται μακριά από τη γυναίκα του… Άλλωστε έχει πια για τα καλά τα χρονάκια του. Έτσι μες στον μικρόκοσμο του βαγονιού, ανάμεσα σε άντρες και γυναίκες λίγο-πολύ μικρότερους του, προσπαθεί να φλερτάρει, να κάνει τον έξυπνο, να νουθετήσει, ανακαλώντας ιστορίες από το παρελθόν και καμουφλάροντας σε καλή θέληση τους μικροεγωισμούς του. Κι αν η παρέα ενός ασφαλιστή, ώριμου και πετυχημένου, τον δυσκολεύει, σύντομα βρίσκει στην παρέα ενός νεαρού, καταρρακωμένου από τα συναισθηματικά του διλήμματα, τον ακόλουθο δίπλα στον οποίο θα μπορούσε να λάμψει η σοφία του, καθώς περιπλανώνται στα κανάλια της Βενετίας. Για πόσο όμως άραγε; Ο Ίταλο Σβέβο (Τεργέστη, 1861-1928), από τους πρώτους συγγραφείς που εμπνεύστηκαν από τις φροϋδικές θεωρίες και φίλος του Τζέιμς Τζόυς, σε αυτή την ημιτελή νουβέλα, μικρογραφία του αριστουργήματός του Η συνείδηση του Ζήνωνα, παρακολουθεί βήμα-βήμα τον μικροαστό ήρωά του, ανατέμνοντας με διεισδυτική ειρωνεία κάθε σκέψη και πράξη του και οδηγώντας τον στο αναπάντεχο και οδυνηρό ξύπνημα από τις αυταπάτες του.





Κάτω από το ηφαίστειο (Μάλκομ Λόουρυ)
1
Κάτω από το ηφαίστειο" δεν είναι μόνο το κορυφαίο έργο του Μάλκολμ Λόουρυ, αλλά κι ένα από τα κορυφαία έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Οι κριτικοί το έχουν κατατάξει ανάμεσα στα δέκα σημαντικά βιβλία που παρουσιάζονται στη διάρκεια ενός αιώνα. Άλλοι το είδαν σαν "ένα ποίημα" κι άλλοι σαν "μια μουσική σύνθεση". Ο ίδιος ο συγγραφέας το χαρακτήρισε σαν "μια μεθυσμένη Θεία Κωμωδία". Σίγουρα πρόκειται για ένα έργο πολύ "πυκνό", ιδιοφυές, περίεργο και μοναδικό. Διαβάζοντας -και ξαναδιαβάζοντας- το "Κάτω από το ηφαίστειο" γίνεσαι φανατικός "πιστός" ή φανατικός αρνητής του Μ. Λόουρυ: μια μέση άποψη, πάντως, αποκλείεται. Με την πρώτη ματιά, έχουμε να κάνουμε μ' ένα μυθιστόρημα για τον έρωτα και το αλκοόλ. Ο βασικός του ήρωας, ο Πρόξενος Τζόφρεϋ Φέρμιν έχει όλη τη σκοτεινή γοητεία των μεγάλων "καταραμένων" της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Χώρος του έργου: το Μεξικό. Και περιρρέουσα ατμόσφαιρα: "η πάντα παρούσα, άγρυπνη θλίψη του παλιού Μεξικού". Όσο για το χρόνο, ολόκληρο το έργο -ολόκληρη η ζωή- εκτυλίσσεται την Ημέρα της Γιορτής των Νεκρών. Έχει τονιστεί με επιμονή πως το "Κάτω από το ηφαίστειο" είναι ένα βιβλίο που πρέπει να διαβάζεται και να ξαναδιαβάζεται. Γιατί κάθε καινούρια ανάγνωση φέρνει στην επιφάνεια κι ένα καινούριο μυθιστόρημα, κρυμμένο στη σκιά του προηγούμενου. Κι ίσως πίσω από όλα αυτά τα μυθιστορήματα, να κρύβεται ακόμα ένα, το τελευταίο, το καθαρά ερμητικό: η σύγχρονη Καββάλα.
2
Και μόνο με εκείνο το απρόσμενο ποίημα, που έχει τίτλο «Ο διάολος ήταν τζέντλεμαν», τα καταλαβαίνει κανείς όλα. Αν θέλει να καταλάβει βέβαια, και όχι να προσαρτήσει τις σταματημένες μηχανές της ψυχής του σ' ένα δημιουργικό, μα εξίσου αόριστο και παθογόνο πλαίσιο, όπως ο αποκαλούμενος «μοντερνισμός».
Ενας από τους κορυφαίους αυτής της ιστορικής περιόδου ήταν και ο Μάλκολμ Λόουρυ. Με το μυθιστόρημά του «Κάτω από το ηφαίστειο» κατέστησε εμφανή τα όρια του μοντερνισμού, μα αποτέλεσε ταυτόχρονα και το ξεπέρασμά του.
Πολλά από τα χαρίσματα των έργων του, μα κυρίως ο τρόπος γραφής και επεξεργασίας του έργου του «Κάτω από το ηφαίστειο» προέκυψαν από την αγάπη του συγγραφέα για την τζαζ. Λεπτομέρειες σχετικά με την επίδρασή της στη ζωή και το έργο του μπορεί να αντλήσει κανείς από τη βιογραφία του και το αρχείο των επιστολών του. Το «Κάτω από το ηφαίστειο» ήταν το αποτέλεσμα που έφεραν το καλλιτεχνικό ρίσκο του συγγραφέα (η καταγραφή της ρευστότητας της συνείδησης) και η χρήση των μετρικών αναλογιών της τζαζ στην ανάπτυξη και τη δομή της εξιστόρησης.
Αναμφισβήτητα ένας συγγραφέας τέτοιου διαμετρήματος και βεληνεκούς, όπως ο Λόουρυ, δεν θα μπορούσε ποτέ να πατρονάρει τη γραφή του ακολουθώντας την όποια πρόσφορη αισθητική που θα υποστήριζε το έργο του. Ως εκ τούτου, τα στοιχεία της τζαζ, η τεχνική των παράλληλων πλοχμών έκφρασης (μοντερνισμός), αλλά και η αισθητική του έντονου αντικομφορμισμού δεν αποτελούν παρά την πλεκτάνη πάνω στην οποία έθεσε τη δράση των ιδεών του - θέτοντας σε μόνιμο κίνδυνο (η έκφραση υπηρετεί τη ροή και όχι την ολοκλήρωση) τόσο τη δυναμική του συγγραφέα όσο και του αναγνώστη. Ο δεύτερος, μάλιστα, ίσως χρειαστεί ακόμη και να λοιδορήσει όλα όσα συμβαίνουν «Κάτω από το ηφαίστειο», ώστε να καταφέρει μια ολοκληρωμένη ανάγνωση. Παντού και πάντοτε ο Λόουρυ υπήρξε εκφραστής ενός δαιμόνιου μανιχαϊσμού πολλαπλών αυτοπροβολών, οι οποίες συνέβησαν, λαμβάνοντας ποικίλες μορφές, και στην πραγματική του ζωή.
Την εποχή που γράφτηκε το «Κάτω από το ηφαίστειο» αλλά και για τις δεκαετίες που ακολούθησαν μπορεί να πει κανείς πως αποτέλεσε μία από τις καλύτερες αναλύσεις του φαινομένου της γενικότερης κρίσης που καθόρισε και καθήλωσε τον «μοντέρνο» κόσμο, τις πολιτικές και αισθητικές τάσεις που επικύρωσαν την παντελή αδυναμία των ανθρώπων τού -γεμάτου υπερβολικές προσδοκίες- 20ού αιώνα, να επιτύχει την πνευματική του ανανέωση. Ο «πρόξενος» ήταν μια εξαιρετική μεταφορά του υποτροπιασμού που υπέστη ο μοντέρνος άνθρωπος - σαν ήταν άνθρωπος.
Το ηφαίστειο μπορεί να περιμένει, ο φόβος του ανθρώπου, όχι.
Γιάννης Λειβαδάς


Κάτι θα γίνει θα δεις (Οικονόμου)

Από ιντιμέντια
ΣΤΙΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ του Χ. Οικονόμου υπάρχει μια αυθεντική απεικόνιση της εργασιακής και οικονομικής ζούγκλας που επικρατούσε ακόμη και π.Κ. (προ Κρίσης) στα χαμηλότερα στρώματα της ελληνικής κοινωνίας. Σκεφτείτε τι έχει να συμβεί αν η πολιτική ηγεσία πάρει τοις μετρητοίς την υπόδειξη του άρχοντος του ΔΝΤ Ντομινίκ Στρος-Καν, του επίσημου κοινοτικού επιτηρητή μας Όλι Ρεν και αρκετών άλλων εκπροσώπων της μονεταριστικής ορθοδοξίας περί «αποπληθωρισμού μισθών» ως μόνου μέσου θεραπείας της κρίσης του χρέους. Σκεφτείτε τι ιστορίες, όχι λογοτεχνικές, αλλά εφιαλτικά πραγματικές, θα γίνουν πρωτοσέλιδα, αν η ανεργία εκραγεί στο 15% ή στο 20% κι αν ο «μεταρρυθμιστικός» ολετήρας συνθλίψει τα τελευταία οχυρά της εργασίας: τις συμβάσεις, τα όρια απολύσεων, τη στοιχειώδη συνταξιοδοτική ασφάλεια, ένα ελάχιστο επίπεδο αξιοπρεπούς ζωής.
ΑΣ ΕΛΠΙΣΟΥΜΕ πως δεν θα το ζήσουμε αυτό. Ας ελπίσουμε πως ο Χ. Οικονόμου, μετά τις ιστορίες του Πειραιά, δεν θα χρειαστεί να γράψει τα «Σταφύλια της Οργής» ή τον «Δρόμο με τις φάμπρικες» αλά ελληνικά. Προσωπικώς, το ελπίζω. Προσδοκώ ανάσταση ζωών, με τον τρόπο που και ο Χ. Οικονόμου βλέπει πίσω από τους πολλούς και μικρούς θανάτους που περιγράφει, πίσω από τη μελαγχολική διαπίστωση του μέσου νεοπρολετάριου πως «κομμάτι κομμάτι του παίρνουν τον κόσμο του», μια λαχτάρα για ζωή άξια να τη ζεις. Τελικά, κάτι θα γίνει, θα δείτε…

Κάτι θα γίνει, θα δεις του Χρήστου Οικονόμου
Γράφει η Αρχοντή Κόρκα
«Εφόσον η λογοτεχνία ασχολείται, όπως ξέρουμε, περισσότερο με καθολικές ανθρώπινες αξίες παρά με ιστορικές ασημαντότητες, όπως εμφύλιοι πόλεμοι, η καταπίεση των γυναικών και η αρπαγή του κλήρου των Άγγλων χωρικών, θα μπορούσε να χρησιμεύσει στο να διασκεδαστούν οι ευτελείς απαιτήσεις των εργαζομένων για ευπρεπείς συνθήκες διαβίωσης ή για περισσότερο έλεγχο πάνω στη ζωή τους, και με λίγη τύχη θα μπορούσε και να τους κάνει ακόμη και να τα ξεχάσουν αυτά τα θέματα στην υψηλόφρονη ενατένιση των αιώνιων αληθειών και του ωραίου», έγραφε, με μια δόση ειρωνείας, ο Τέρι Ήγκλετον στην Εισαγωγή στη θεωρία της λογοτεχνίας.
Σίγουρα δεν μπορούμε να πούμε ότι αυτό ισχύει για τη συλλογή διηγημάτων Κάτι θα γίνει, θα δεις του Χρήστου Οικονόμου, μια λυρική ελεγεία της χαμένης εργατικής τάξης – ή μάλλον, ο ψύχραιμος επικήδειός της. Απολυμένοι που λιμοκτονούν στην κυριολεξία μαζί με το παιδί τους, εργάτες που φαντάζονται ταξίδια στην Ισπανία και απαγγέλλουν ποίηση, συνταξιούχοι που ξαγρυπνούν μπροστά στο ΙΚΑ περιμένοντας τη σειρά τους, διαδηλώσεις που είτε καταλήγουν στο αστυνομικό τμήμα είτε γίνονται σιωπηρά, φανερώνουν την ίδια βία, εργατικά ατυχήματα, νεαρά ζευγάρια που βουλιάζουν στα χρέη και στην απόρριψη, άνδρες που φεύγουν νύχτα παίρνοντας μαζί τον κουμπαρά-γουρουνάκι, τα φουγάρα της ΔΕΗ, τα άδεια συνοικιακά καφενεία που οι άντρες σιωπηλοί πίνουν τσίπουρο, τα ναυπηγεία στο Πέραμα, και κυρίως, ο ψυχολογικός παροπλισμός μιας ολόκληρης γενιάς.

Στις ιστορίες θα βρούμε υπάρξεις που παραπαίουν ανάμεσα στην επιβίωση και τη ζωή. Πίσω από κλειστές πόρτες και στις τελετουργίες της καθημερινότητας, οι νέοι Άθλιοι παλεύουν με την γκρεμισμένη τους πραγματικότητα και τη διαρκή διάψευση των ονείρων τους, «να κάνεις όνειρα και τα όνειρα να λιώνουν σαν παγάκια, λες κι υπάρχουνε σ’ αυτόν τον κόσμο χέρια που υπάρχουνε μόνο γι’ αυτό – για να κρατάνε τα όνειρα των φτωχών ανθρώπων και να τα σφίγγουνε ώσπου να λιώσουν σαν παγάκια», λέει ο αφηγητής στο "Το αίμα του κρεμμυδιού". Δεν επαναστατούν - βιώνουν ο καθένας την προσωπική του ακύρωση, καθώς κοινωνικό και προσωπικό γίνονται σχεδόν ένα.

Όλα θα μπορούσαν να έχουν λάβει χώρα στον ίδιο δρόμο, της ίδιας γειτονιάς και να λειτουργούν ως σπόνδυλοι της ίδιας, τσακισμένης πια, ραχοκοκαλιάς: ο μπαρμπα-Τάσος που εμφανίζεται στο διήγημα "Μάο" είναι ο πατέρας που αναφέρεται στο "Βγες έξω και κάψτα". Διαφορετικές εκφάνσεις του ίδιου συναισθήματος, της απελπισίας, δίνονται με γλώσσα καθημερινή, χωρίς ωραιοποιήσεις. Τα διηγήματα ξεδιπλώνονται και τελειώνουν, πότε χωρίς καμία κορύφωση, πότε με σιωπηλές εκρήξεις, πότε με βουβές κραυγές, με διαδηλώσεις όπου τα πλακάτ είναι απολύτως κενά, όπως η ψυχή αυτών που προσπαθούν να βρουν λόγο να συνεχίσουν.

Ο Οικονόμου πλάθει μικρούς κόσμους σε τροχιά σύγκρουσης – οι χαρακτήρες είναι ζωντανοί, όχι με την έννοια «της διπλανής πόρτας» αλλά με την αίσθηση ανθρώπων που όλοι αναγνωρίζουμε, ακόμα και στον εαυτό μας. Η παραίτησή τους είναι γνώριμη και ο αγώνας τους οικείος, ίσως στις μέρες αυτές, υπερβολικά οικείος. Από τις ρεαλιστικές περιγραφές της πραγματικότητας περνά στις χειροπιαστές ονειροφαντασίες των ηρώων του αλλά και στην απτή τους απελπισία, που διατρέχει τις ιστορίες, χρησιμοποιώντας εικόνες, συνειρμούς, παρομοιώσεις και κυρίως, σιωπή. Ελάχιστος ο διάλογος στα διηγήματα. Τα λόγια είναι σκέψεις, ερωτηματικά, μονόλογος χωρίς ήχο, καταδικασμένος να μείνει κάτω από το δέρμα.

Ακόμα κι αν σε μερικά διηγήματα ολισθαίνει ενίοτε προς το μελόδραμα, στο σύνολό της πρόκειται για μια συλλογή που αφήνει έντονο το στίγμα της, μεταξύ άλλων, με τα: «Μάο», μια ψιλοβελονιά ηθογραφίας όπου ο αρχετυπικός ‘τρελός του χωριού’ αίρει τις αμαρτίες της γειτονιάς και εν τέλει γίνεται αποδιοπομπαίος τράγος, «Κι ένα αβγό κίντερ για το παιδί», «Πλακάτ με σκουπόξυλο». Ο Οικονόμου δείχνει τεχνικές και αφηγηματικές ικανότητες που υπόσχονται πολλά αλλά έχουν ήδη κατορθώσει κάτι πολύ σημαντικό: να απομακρύνουν την σύγχρονη παραγωγή από έναν υφέρποντα (ή όχι και τόσο) αυτισμό και μια αέναη ενδοσκόπηση και να την γειώσει γερά στην πραγματικότητα.

Χρήστος Οικονόμου
Κάτι θα γίνει, θα δεις
Εκδόσεις Πόλις

Τετάρτη, 12 Μαΐου 2010

Δεν έφταιξαν

Άδικα χάνετε τον πολύτιμο χρόνο σας
να ψάχνετε τους αίτιους
ανοίγοντας τις χαμοκέλες της γειτονιάς .
Το υπογράφω . Κανένας εδώ δεν έφταιξε ,
που κατέβηκαν τα σύννεφα τόσο χαμηλά,
που βασίλεψε ο ήλιος πριν την ώρα του
κι` έγιναν τα χρώματα του δειλινού
μαύρα μπαλώματα στα ρούχα τους .
Σας μίλησε ξανά ο Κώστας Χελμός ,
ο τάχατες και ποιητής που έζησε κοντά τους.
Φέτος χειμάζομαι περισσότερο από άλλες φορές .
Κώστας Χελμός

Πέμπτη, 29 Απριλίου 2010

ΙΔΑΛΓΟΙ

Θα γυρίσουμε τον ήλιο
θα πλουτίσουμε στις ένθεες πηγές
της γνώσης.
Θα βυθιστούμε στις λευκές αγκάλες
των κρίνων
πεπρωμένοι εραστές του ονείρου.
Θα καθήσουμε στα αργοβάδιστα
κράσπεδα
του αδέσμευτου δρόμου,
θ' ακουμπήσουμε στα λιπόσαρκα δέντρα
της έλπισης
στους πελιδνούς τοίχους
των χρωμάτων
στις διάφανες βιτρίνες των επιθυμιών.
Θα ελεήσουμε τους ζητιάνους.

Αυγαρινός Μαυριώτης

ΗΣΟΥΝ ΜΙΚΡΗ

Ήσουν μικρή να ερωτευτείς.
Έπαιζες με τις φίλες σου πεντόβολα
τα δώδεκά σου χρόνια.
Στα μεταξένια σου μαλλιά σκαλώναν
αποσταμένα τα πουλιά,
λαλούσαν ξένοιαστα τ' αηδόνια.

Μεγάλωνες κουβαλώντας
μιαν υπόσχεση...
που αργούσε να γίνει τραγούδι.

Πικρή ανάμνηση
Γοργόνα του Θεόφιλου ζωγραφιστή
με φύκια εγκαρτέρησης στην κόμη,
με κρίνα του γιαλού στα δάχτυλα,
με μιαν υπόσχεση
που δεν έγινε τραγούδι.

Αυγερινός Μαυριώτης

Πίστωση χρόνου

Με τι ευκολία κάνετε την κριτική σας!...
Πότε – πότε παρομοιάζετε τη ζωή μου
μ’ εκείνη των αδέσποτων του δρόμου
κι’ επιμένετε πως θέλει συμμάζεμα,
πως θέλει καλύτερη οργάνωση.
Όμως, δεν υπάρχει χρόνος διαθέσιμος
και τη λίγη πίστωση που σας ζήτησα
δεν θέλησε κανείς να μου τη δώσει.
Ωστόσο και ποιήματα γράφω
Και παρών είμαι όπου χρειάζεται.

Του Κώστα Χελμού

Το σχοινί της αυλής

Τούτο το σχοινί στην αυλή μας
δεν θέλω να το πειράξει κανένας.
Εδώ, άπλωνε η μητέρα την μπουγάδα της.
Εμείς απλώνουμε τις μνήμες,
την κουρασμένη ψυχή και τα ρούχα μας
που τα μούσκεψε ο φετινός χειμώνας.
Κώστας Χελμός

Ο ποιητής

Όταν η μάχη τελείωσε
Οι στρατιώτες έτρεξαν στο ποτάμι,
να πλύνουν τα χέρια τους, να ξεδιψάσουν.
Γράψανε γράμματα στους δικούς τους
κι’ όταν η νύχτα και πάλι
κρέμασε τα μαύρα της κρέπια,
με τα όπλα τους να καπνίζουν ακόμη
ξεκίνησαν, βέβαιοι, για νέους θριάμβους.
Πίσω τους έμεινε ο ποιητής. Μόνος του.
Μ’ ένα θαμπό φαναράκι, να μετράει νεκρούς.
Να φροντίζει τους πληγωμένους.
Μόνος του.

του Κώστα Χελμού

Τετάρτη, 28 Απριλίου 2010

Μάδησαν τα λουλούδια

Σήμερα διάβασα στα μάτια
Του μικρού πρόσφυγα της γειτονιάς μου
Και στου πολύτεκνου και άνεργου πατέρα
Την αγωνία και το πικρό παράπονο
Και μάδησαν τα λουλούδια της καρδιάς μου .
Ο ήλιος που τους έταξαν κάποτε
Δεν έφτασε στην αυλή τους ακόμα .
Η ζωή τους μια συνεχόμενη νυκτοπορία

Κώστας Χελμός

Όταν κρυώνει

Όταν κρυώνει και κλαίει ένα παιδί
θαρρώ, πως κάτι γκρεμίζεται μέσα μου.
Σα να ξεκολλάει και να πέφτει στο κενό
μια πέτρα από τον Παρθενώνα μας.

ΚΩΣΤΑΣ ΧΕΛΜΟΣ

ΕΦΗΒΕΙΑ

Το σώμα σου
η πυγμή του
το ρυάκι που φεύγει
στεναγμοί ανάτασης
ορμή λυόμενης σκέψης.
Ανακόλουθη αύρα
μυθικών εραστών
ελιγμοί μέθης.
Έφηβοι άβουλοι
άγουροι γνώστες
ερωτικής προπαιδείας.
Το σώμα σου
διαγράφει
τη διαφάνεια του νερού.

ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΜΑΥΡΙΩΤΗΣ

Στον κινηματογράφο

Μας συγχωρείτε, δεν μας το είπαν στο ταμείο
πως όλα τα καθίσματα είναι κρατημένα
και θέσεις δεν υπάρχουν κενές.
Μάθαμε όμως για το έργο που παίζεται.
Είναι καλό και αξίζει τον κόπο.
Θα μείνομε λοιπόν και θα το δούμε,
έστω και όρθιοι. Άσε που ενδέχεται
αν και προπληρώσανε κάποιοι,
κάτι να τους έτυχε και να μην έρθουν.

Κώστας Χελμός

ΘΥΜΗΣΗ ΚΑΤΕΠΕΙΓΟΥΣΑ

Μικρή μικρή και άφθαρτη
καλογραμμένο ποίημα
στο περιτύλιγμα της έμπνευσης.

Μικρή μικρή κι αέρινη
εαρινή πνοή της θάλασσας
στ' ανήσυχα φτερά των γλάρων.

Μικρή μικρή μου Παναγιά
γλυκοφιλούσα κόρη,
θύμηση κατεπείγουσα
σ' ανέσυρε απ' τη σκόνη.

ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΜΑΥΡΙΩΤΗΣ

Παρασκευή, 2 Απριλίου 2010

Το άγιον Πάσχα το Ελληνικόν

Το άγιον Πάσχα το Ελληνικόν
Μικρό απόσπασμα από το ΤΑΜΕΙΟΝ του του μεγάλου δασκάλου της γλώσσας μας και φιλοσόφου Κώστα Τριανταφυλλίδη
…..........
γ΄
Το Ελληνικόν Πάσχα μας αποκαλύπτει και τη χάρη του ενιαίου – τη χαρά του σύμπαντος κόσμου . Και η θεωρία ενοποιεί – και «ταχτοποιεί»- τον κόσμο , αλλά το κάνει θεωρητικά . Η πραγματική ενότητα συντελείται με το σώμα . Είναι η κατάφαση της ελληνικής Ορθοδοξίας στην τελική καθαρότητα και κοσμιότητα του κτιστού κόσμου – τώρα πιά του έμφωτου («Νυν πάντα πεπλήρωται φωτός , ουρανός τε και γη και τα καταχθόνια»). Ο κόσμος τώρα , ως καλός λίαν , τρώγεται και πίνεται και χορεύεται («Η τράπεζα γέμει τρυφίσατε πάντες»-«δεύτε πόμα πίωμεν καινόν»-«χόρευε νυν και αγάλου, Σιών». Σωστό πανηγύρι των αισθήσεων !
Και δεν είναι μόνο πάντα , είναι και πάντες . Σε πλήρη ανατροπή της αφηρημένης αριθμολογίας και των καθιερωμένων οριοθετήσεων – αφού καμία διάκριση στο πρώτο και το έσχατο , τον εδώ και τον εκεί, τον δικό μας και τον ξένο . Ο ένας είναι ο «όλος» , το «εδώ» είναι παντού, το «νυν» είναι αεί . Καιλοιπόν στο ρυθμό της θείας μέθης , τα πάντα «πάσιν άνω – κάτω» .
«Ιδού το έαρ το γλυκύ»:το άγιον ελληνικό Πάσχα !
Απρίλιος 1998

Κυριακή, 14 Μαρτίου 2010

Τείχη

Θα νόμιζε κανείς πως ο Καβάφης πριν από 110 τόσα χρόνια , έγραψε σε αυτό το ποίημα σήμερα
για τους πολιτικούς μας …..
(Χωρίς περίσκεψιν, χωρίς λύπην, χωρίς αιδώ
μεγάλα κι υψηλά τριγύρω μου έκτισαν τείχη)

και για εμάς
(Και κάθομαι και απελπίζομαι τώρα εδώ…………………. Ά όταν έκτιζαν τα τείχη πώς να μην προσέξω.)

Τείχη Κ. Καβάφη
Χωρίς περίσκεψιν, χωρίς λύπην, χωρίς αιδώ
μεγάλα κι υψηλά τριγύρω μου έκτισαν τείχη
Και κάθομαι και απελπίζομαι τώρα εδώ.
Άλλο δεν σκέπτομαι: τον νουν μου τρώγει αυτή η τύχη

διότι πράγματα πολλά έξω να κάμω είχον.
Ά όταν έκτιζαν τα τείχη πώς να μην προσέξω.

Αλλά δεν άκουσα ποτέ κρότον κτιστών ή ήχον.
Ανεπαισθήτως μ' έκλεισαν από τον κόσμο έξω.

Παρασκευή, 12 Μαρτίου 2010

Το πουλί και το παιδί


Το πουλί στέκει στα τρία μέτρα πίσω απ το παιδί
και το κοιτάζει .
Η εικόνα θα μπορούσε να είναι ειδυλλιακή
αν το τοπίο δεν ήταν σεληνιακό ,
και αν το παιδί δεν πέθαινε από πείνα .
Αν το πουλί δεν ήταν γύπας .
Ως και των πετεινών των ουρανών επιμελείσαι Κύριε
όμως εμένα με πονάς σκληρά και με κολάζεις .
Αφού τα πάντα εν σοφία εποίησες ,
Πως σου ΄ ρθε με τη λογική και το συναίσθημα να με Σταυρώσεις ;
Λεωνίδας Ορφανουδάκης

Τετάρτη, 24 Φεβρουαρίου 2010

Μιχάλης Π.Δελησάββας μια επιλογή από τις ποιητικές μου συλλογές

Μιχάλης Π.Δελησάββας

1] "Βήματα και Ανάσες" εκδ. Διογένης 1983.

"Δεν είναι όρια φυλακής"

Δεν είναι όρια φυλακής!
Πουθενά δεν βλέπω δίχτυ
ή κιγκλιδώματα
Φύλακες δεν υπάρχουν πουθενά
- έχουν αργία φαίνεται σήμερα-
κι ο ουρανός με κοιτάει
περνώντας μέσα από συρμάτινους ρόμβους...

"Ο Πρώτος Λόγος"
[αποσπάσματα]

Όταν θάρθει η ώρα | μην κλείσεις τα μάτια
Όλα θα πάρουν τότε | τις πραγματικές τους διαστάσεις
θάναι μια μέρα που ο ήλιος | θάχει βγει έξω από την κανονική του πορεία | και θα χορεύει | σαν άτι που έσπασε το χαλινάρι | Τα βουνά θα σαλεύουν απ΄τη ρίζα| και θα κουνούν τις κορφές τους|... Οι άνθρωποι τότε θα πετάξουν| από πάνω τους τα ρούχα| και θα χαιρετιούνται ελεύθερα |χωρίς ρολόγια στις τσέπες |χωρίς καπέλα στο κεφάλι και σπαθιά στη μέση|...Θάναι μια μέρα γυμνή και ωραία | σαν την πρώτη μέρα|...Κι εγώ....| Θα σε κοιτάξω στα μάτια| και θα σου πω τον πρώτο λόγο.



"Μανάδες"


Έχει τόση απαντοχή το βλέμμα της...
Σε χαιρετάει στην εξώπορτα
απλώνοντας τα χέρια
Σε κάνει μαθητή
που τον ξεπροβοδάει η μάνα
Κουνάς κι εσύ το χέρι
"Αντίο"
Η τελευταία γενιά
από εκείνες που έβγαλε η ανάγκη
Η μάνα σου και η μάνα μου
....
Και περιμένουν
όλο περιμένουν...
... Γιατί ξέρουν
πως τα παιδιά σ΄αυτόν τον τόπο
φεύγουν
γίνονται δάκρυα και μνήμες
Ή μένουν, και σταυρώνονται
χίλιες φορές.