«Άψινθος» το νέο έργο του Μιχάλη Γκανά.

Άψινθος είναι το φοβερό αστέρι που αναφέρεται στην Αποκάλυψη του Ευαγγελιστού Ιωάννη, το οποίο πέφτει από τον ουρανό, δηλητηριάζει τα νερά και πεθαίνουν οι άνθρωποι επειδή «επικράνθησαν». Είναι και το φυτό Αψιθιά από το οποίο βγαίνει το Αψέντι, το ποτό των Καταραμένων Ποιητών, του Μποντλέρ και των άλλων.

«Άψινθος» (εκδ. Μελάνι, 2012) είναι και ο τίτλος του νέου έργου του Μιχάλη Γκανά. Μια ποιητική σύνθεση που έχει αφορμή την καταστροφή της φύσης, την αποξένωση των ανθρώπων, αλλά και την πρόσφατη μεγάλη οικονομική κρίση όπως την προσεγγίζει ένας ποιητής !!

Το μεγαλύτερο μέρος της συλλογής του είναι ένας διάλογος με τη φύση, όπως γίνεται και σε πολλά άλλα ποιήματά του. Όσα τραγικά συμβαίνουν στη φύση τον προβληματίζουν έντονα. Το λιώσιμο των πάγων, η ερήμωση σπάνιων φυσικών τοπίων,το πρόβλημα της πανίδας και της χλωρίδας. Άψινθος είναι το αρωματικό φυτό και από την άλλη πλευρά η φοβερή απειλή που έρχεται δειλά-δειλά με την πάροδο του χρόνου για την οποία ο άνθρωπος δεν είναι αμέτοχος ευθυνών.

Στην ποιητική σύνθεση περιλαμβάνονται αποσπάσματα από την Αποκάλυψη, δύο ποιήματα του Γιώργη Παυλόπουλου, που αναφέρουν πουλιά της ελληνικής φύσης που εξαφανίσθηκαν ή κινδυνεύουν άμεσα και ένα ποίημα του Μάθιου Άρνολντ, «Η παραλία του Ντόβερ», που μιλάει για την αγάπη.

Με τα 16 ποιήματα ο Μ. Γκανάς αντιλαμβάνεται και μεταδίδει την κυρίαρχη αίσθηση του φόβου που είναι βαθύτερος από υπαρξιακός, αρχέγονος και οδηγεί τον σύγχρονο άνθρωπο στην κατάθλιψη. Παράλληλα καταγγέλλει και τη μοναξιά των σημερινών κοινωνιών. Η «Άψινθος» δεν είναι μια ποιητική ή πολιτική διακήρυξη και στο σημείο αυτό ευρίσκεται η αξία της. Όσον αφορά τη γλώσσα, το ύφος και την αρχιτεκτονική, με τη χρίση στίχων του δημοτικού τραγουδιού, λέξεις του καθημερινού λόγου, εικόνες από την αμόλυντη φύση που συνοδεύονται από ποιητικές εικόνες, μας προτείνει έναν άλλο τρόπο δημόσιου λόγου, ο οποίος συνδέει το χθες με το σήμερα και το μέλλον, τις αιώνιες αξίες με την καθημερινή ζωή, την καταγγελία με την αισιοδοξία.

Στο δεύτερο μέρος των ποιημάτων, το προσωπικό, ο Μ. Γκανάς αναφέρεται στους νεκρούς και ζωντανούς φίλους του, για να μας υπενθυμίσει ότι μέσα στη λαίλαπα της καταστροφής υπάρχει η αγάπη και η παρηγοριά.

Πρέπει να τονιστεί ότι στο τελευταίο βιβλίο ο Μ. Γκανάς γράφει δημόσια ποίηση και όχι ιδιωτική. Το εγώ υποχωρεί, ανησυχεί και μας προβληματίζει σοβαρά για το ζητούμενο του καιρού και της ώρας. Ανησυχία μεγαλύτερη από τη βεβήλωση του πλανήτη Γη αλλά και του διαστήματος δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή.

Λουκάς Θεοχαρόπουλος

Ακολουθεί ένα ποίημα από τα δεκαέξι ποιήματα της συλλογής:

 

Ω αγέννητε γέροντα

εσύ με τα μακριά μαλλιά

με τα άκοπα νύχια

έρχεται μπόρα.

Τα πουλιά τρυπώνουν στα κλαργιά

εσύ με τα μεγάλα φρύδια.

Είμαι μυρμήγκι στην παλάμη σου

και τα μυρμήγκια έχουν φωλιά

εσύ με τα παγωμένα μουστάκια.

Φύλαξέ με

πάρε το φόβο

να περάσει η νύχτα

εσύ με τα κατηφένια γένια.

Αγέννητε γέροντα αιώνιο βρέφος.

 

Αποσπάσματα από το http://stigmalogou.blogspot.gr/2013/02/blog-post_25.html

 

Ιερά Οδός

 

 

 

 

 

 

Μια επίκαιρη ανάγνωση του έργου του Σικελιανού !

Αφού , απάτριδες της πέρασαν χαλκά στη μύτη και την έδεσαν με χοντρή αλυσίδα , την πατρίδα μου την μάνα μου Ελλάδα έκαμαν το ίδιο και σ` εμένα και στο λαό της ,τον αδελφό μου . Έτσι δεμένες , οδηγημένες δεκάδες χρόνια μέχρι προχθές , από το χέρι του ντόπιου και του ξένου εκμεταλλευτή τους , και από το χέρι του ξένου τοκογλύφου που είναι σήμερα παραδομένες , δίνουν μέσα στην ψυχή μου σαν δυο αρκούδες την τραγική παράσταση τους. Ο συνειρμός είναι αναπόφευκτος και αυτόματος . Ακριβώς όμοια τότε το 1935 ο Σικελιανός στον δρόμο για το ιερό της Ελευσίνας ……

…………………είδε στην Ιερά Οδό και έγραψε ….

                Ιερά Οδός

«…. απ' το γύρο τον κοντινό, προβάλανε τρεις ίσκιοι.

Ένας Aτσίγγανος αγνάντια ερχόταν,

και πίσωθέ του .......ακλούθααν, μ' αλυσίδες

συρμένες, δυο αργοβάδιστες αρκούδες .

Η μία , (ήτανε η μάνα, φανερά), η μεγάλη,

με πλεχτές χάντρες όλο στολισμένο το μέτωπο γαλάζιες,

κι από πάνω μιαν άσπρη αβασκαντήρα, ανασηκώθη

ξάφνου τρανή, σαν προαιώνιο νά 'ταν

ξόανο Mεγάλης Θεάς, της αιώνιας Mάνας,….»

 

Έτσι μασκαρεμένη την περιγράφει ο ποιητής μα εγώ δεν γελιέμαι ,  την αναγνώρισα ! Η αλυσοδεμένη , η μεγάλη , η πονεμένη και ταπεινωμένη αρκούδα είναι εμένα η μάνα μου η Ελλάδα . Και το αρκουδάκι δέστε πως το περιγράφει ο ποιητής …..

« ….. Kαι το μικρό στο πλάγι της αρκούδι,

σα μεγάλο παιχνίδι, σαν ανίδεο

μικρό παιδί, ανασκώθηκε κ' εκείνο

υπάκοο, μη μαντεύοντας ακόμα

του πόνου του το μάκρος, και την πίκρα

της σκλαβιάς, που καθρέφτιζεν η μάνα

στα δυο πυρά της που το κοίτααν μάτια!.....»

-Εγώ -  Πέστε μου τώρα εσείς πως στο μικρό αρκούδι δεν αναγνωρίζετε και εσείς όπως εγώ , τον ανίδεο λαό μας που δεν μαντεύει ακόμα του πόνου του το μάκρος, και την πίκρα της σκλαβιάς του , ο αδελφό μου ο αδελφός σας ο λαός μας .

-Ο ποιητής-  «……. K' η καρδιά μου, ως εβάδιζα, βογκούσε:

"Θά 'ρτει τάχα ποτέ, θε νά 'ρτει η ώρα

που η ψυχή τής αρκούδας και του Γύφτου,

κ' η ψυχή μου, που Mυημένη την εκράζω,

θα γιορτάσουν μαζί;" ….

………
σα βυθίστηκε ακέρια στα σκοτάδια,

ένα μούρμουρο απλώθη απάνωθέ μου,

ένα μούρμουρο,

κ' έμοιαζ' έλλε:
"Θά 'ρτει."  ….

-Εγώ-  Είχε ο ποιητής  για εσάς ένα λόγο παρηγοριάς "Θά 'ρτει η ώρα"  στον τελευταίο στίχο του και σας τον μετέφερα .

Εμένα η ελπίδα μου τελείωσε και βάλσαμο δεν θέλω στις πληγές μου,.

Λεωνίδας Ορφανουδάκης .

 Σάββατο, 30 Οκτωβρίου 2010

Παραπομπή στο κείμενο με απαγγελία , του ποιήματος «ΙΕΡΑ ΟΔΟΣ» του Άγγελου Σικελιανού http://www.youtube.com/watch?v=2bXcKXRebu0

Ένα άρθρο Για Ποίηση !!

Ένας λόγος για την ποίηση από τον οποίο  μπορεί πολλοί φίλοι να ωφεληθούν όπως εγώ !

Δεν άλλαξα την άποψη μου ότι η ποίηση είναι μια εκτόνωση της ψυχής που έρχεται σε πολλούς ανθρώπους σαν τον έρωτα και σε ακόμα περισσότερους με τον έρωτα . Θεωρώ , ότι παρά την απολυτότητα που το χαρακτηρίζει , και η οποία δεν με εκφράζει, το παρακάτω άρθρο  του κ Γιώργου Καραντώνη είναι ένας  καλός μπούσουλας για όλους όσοι εκ του μηδενός , επιχειρούν να γράψουν ποίηση , και όπως νομίζω ωφέλιμο  για ποιητές και μη !!!

Ποίηση και παραποίηση

 

Η πληθώρα των ποιητικών συλλογών που δημοσιεύονται κάθε χρόνο στη χώρα μας είναι γεγονός πασίγνωστο και πολυσυζητημένο. Γνωστό είναι επίσης ότι η ποιότητα των περισσοτέρων από αυτές κυμαίνεται από τη μετριότητα ως την παναθλιότητα, όπως έχει επισημανθεί από πολλούς. Πολλά βέβαια είναι τα αίτια αυτού του ποιητικού πληθωρισμού «χωρίς αντίκρυσμα», δύο όμως είναι κατά τη γνώμη μου τα κυριότερα: η ματαιοδοξία και η άγνοια. Και για μεν τη ματαιοδοξία, που όπως φαίνεται είναι έμφυτη στην ανθρώπινη φύση, δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα, τουλάχιστον εγώ προσωπικά και σε αυτό το κείμενο. Για την άγνοια όμως βασικών και αυτονόητων κανόνων της ποιητικής, θα προσπαθήσω να κάνω κάτι, αναπτύσσοντας μερικούς από αυτούς σε ό,τι ακολουθεί, για να δείξω το τι είναι ποίηση – και το τι δεν είναι. Διότι η τέχνη, ως ιδιαίτερη μορφή της ιδεολογίας, έχει τους δικούς της νόμους, αλλά και κάθε είδος τέχνης διέπεται από τους δικούς του ιδιαίτερους κανόνες, η παράβαση και η παραβίαση των οποίων δε μένει ατιμώρητη.

 

Ειδικά για την ποίηση, η «ευκολία» που δήθεν παρέχει στον ανίδεο ο ελεύθερος στίχος (ο οποίος δεν είναι καθόλου ελεύθερος όπως θα δούμε παρακάτω), ενισχύει τη ματαιοδοξία πολλών να δουν το ονοματάκι τους τυπωμένο και τους σπρώχνει να γράφουν και να δημοσιεύουν τα γνωστά εξαμβλώματα που όλοι μας υφιστάμεθα. Και σ’ αυτό το σημείο θα ήθελα να υπογραμμίσω την ευθύνη που έχουν πολλοί γνωστοί ποιητές και κριτικοί, οι οποίοι για διάφορους λόγους, προσωπικούς συνήθως, αντί να κόψουν τα φτερά από την αρχής τους επίδοξους ποιητίσκους, ενισχύουν τη ματαιοδοξία τους ενθαρρύνοντάς τους να τυπώσουν βιβλία ή επαινώντας ψεύτικα αυτά τα βιβλία, κάνοντας έτσι κακό στην ποίηση, στο κοινωνικό σύνολο και – κυρίως – σ’ αυτούς τους ίδιους τους «ποιητές», που ταλαιπωρούνται και ταλαιπωρούν όλους μας με αυτό τον τίτλο!

 

Όπως είπα παραπάνω, κάθε είδος τέχνης έχει τους δικούς του νόμους και κανόνες, μέσα από τους οποίους πραγματώνεται για κάθε δοσμένη χρονική περίοδο (η κάθε εποχή βάζει βέβαια τη σφραγίδα της στην τέχνη και δημιουργεί μερικότερους κανόνες). Ο κινηματογράφος π.χ. βασίζεται κυρίως στην κίνηση, στη γρήγορη εναλλαγή και στον πλούτο των εικόνων, ενώ το θέατρο, παρόλο το συγγενικό χαρακτήρα του με τον κινηματογράφο, βασίζεται κυρίως στο λόγο και λιγότερο στη δράση. Αυτή είναι η αιτία που πλήττουμε θανάσιμα όταν βλέπουμε στατικά κινηματογραφικά έργα, όπως λ.χ. κινηματογραφικές διασκευές θεατρικών έργων που η πλοκή τους εξελίσσεται μέσα στους τέσσερις τοίχους ενός δωματίου, ενώ δεν συμβαίνει το ίδιο όταν βλέπουμε τα ίδια έργα στο θέατρο, ακριβώς διότι τότε τηρήθηκαν οι «κανόνες του παιχνιδιού». Η υπέρβαση των όρων και των ορίων κάθε μορφής τέχνης πληρώνεται ακριβά, εκτός βέβαια από ελάχιστες εξαιρέσεις, που όπως πάντα απλώς επιβεβαιώνουν τον κανόνα.

 

Παρόμοια η ποίηση βασίζεται κυρίως στο ρυθμό και στην ιδιαίτερη καλλιέργεια του λόγου. Κάθε ποίημα, για να είναι άξιο του ονόματός του, πρέπει να έχει έναν εσωτερικό ρυθμό, που βέβαια δεν ταυτίζεται τώρα με την ομοιοκαταληξία (όπως δεν ταυτιζότανε ποτέ άλλωστε, αφού η ομοιοκαταληξία, γνώρισμα της ποίησης για μία, μεγάλη έστω, χρονική περίοδο, ποτέ δε δημιουργούσε μόνη της τον αναγκαίο ποιητικό ρυθμό, αλλά απλώς τον υποβοηθούσε) και που είναι πολύ δυσκολότερος να επιτευχθεί τώρα με τον ελεύθερο στίχο, ακριβώς επειδή δεν έχει την εξωτερική βοήθεια της ομοιοκαταληξίας. Αυτός ο εσωτερικός ρυθμός είναι πολύ δύσκολο να οριστεί ακριβώς πώς είναι και ιδίως πώς επιτυγχάνεται, σε γενικές όμως γραμμές μπορούμε να πούμε ότι δημιουργείται με την επιτυχημένη εναλλαγή τονισμένων και άτονων συλλαβών, με την κατάλληλη τοποθέτηση λέξεων που τονίζονται στην ίδια συλλαβή ή έχουν τον ίδιο αριθμό συλλαβών και έτσι δημιουργούν μια «μουσικότητα», με την εσωτερική ομοιοκαταληξία μέσα στον ίδιο στίχο και βέβαια, ακόμα και σήμερα, με την εξωτερική ομοιοκαταληξία, όταν και όπου χρειάζεται (σήμερα π.χ. η εξωτερική ομοιοκαταληξία προσφέρει πολλά στα ειρωνικά και στα σατυρικά ποιήματα). Όλα αυτά βέβαια αποτελούν και την καλλιέργεια του λόγου που πρέπει να έχει ένα καλό ποίημα, θα πρόσθετα όμως επίσης τις συνηχήσεις, τις παρηχήσεις, τη χρησιμοποίηση λέξεων που περιέχουν ένα ή περισσότερα ίδια σύμφωνα ή φωνήεντα, δηλαδή τη χρησιμοποίηση συγγενικών και δεμένων μεταξύ τους λέξεων, την αλλαγή της συνηθισμένης τοποθέτησης των μερών του λόγου στο στίχο, όταν και όπου χρειάζεται (π.χ. πρώτα το ρήμα και ύστερα οι υπόλοιπες λέξεις ή πρώτα το ουσιαστικό και ύστερα το επίθετο κλπ.). Αυτά είναι μερικά από τα χαρακτηριστικά της πραγματικής ποίησης και με κανένα τρόπο δεν μπορούν να θεωρηθούν φορμισμός ή, πολύ περισσότερο, φορμαλισμός.

 

Διότι, αν και για τα άλλα είδη του λόγου είναι επιθυμητή η ύπαρξη πολλών απ’ όσα προανέφερα, για την ποίηση είναι conditio sine qua non, αυτή εξάλλου είναι και η αιτία που η ποίηση είναι πιο δύσκολη στη μετάφραση και χάνει περισσότερο το μεταφρασμένο ποίημα, απ’ ότι το μεταφρασμένο μυθιστόρημα ή το μεταφρασμένο θεατρικό έργο. Όλα τα κατασκευάσματα με τις λέξεις που γρονθοκοπούνται αναμεταξύ τους, με την αυθαίρετη διαίρεσή τους σε στίχους που καμιά ανάγκη δεν εξυπηρετούν, με την ανυπαρξία ρυθμού και προσεχτικά επιλεγμένων λέξεων, με την πεζότητα και την αρρυθμία, είναι ποιήματα χωρίς ποίηση, για να θυμηθούμε λίγο τον πάντα επίκαιρο Ροΐδη.

 

 

Ένα εύκολο και πολύ απλό πείραμα που μπορεί να κάνει ο καθένας, δείχνει σε πολύ μεγάλο βαθμό τι είναι ποίηση και τι δεν είναι: Διαβάστε μεγαλόφωνα ένα ποίημα συνέχεια, χωρίς να σταματάτε στους στίχους, δηλαδή διαβάστε το σαν να ήταν πεζό, μη δίνοντας σημασία στη διαίρεσή του σε στίχους. Αν μπορέσετε να το διαβάσετε γρήγορα, αν δε σκοντάφτετε διαρκώς στο ρυθμό του και στη μουσικότητά του, τότε αυτό που διαβάσατε δεν είναι ποίημα, κι ας έχει γραφτεί σε στίχους. Αντίθετα, μπορεί ένα ποίημα να είναι γραμμένο σε πεζή μορφή κι όμως να πάλλεται κυριολεκτικά από ποιητικότητα και μουσικότητα, όπως π.χ. εκείνες οι καταπληκτικές «Λέξεις» του Ανδρέα Εμπειρίκου. Αυτή είναι μάλιστα η γοητεία – και η δυσκολία φυσικά – του ποιήματος που είναι γραμμένο σε πεζό: Χωρίς να έχει κρατήσει κανένα απολύτως από τα εξωτερικά στοιχεία του ποιήματος, παραμένει ποίημα, γιατί η ποίηση αναβλύζει από μέσα του και δε χρειάζεται τα γνωστά δεκανίκια για να στηριχτεί.

 

Εκτός από την πεζολογία, ένας άλλος θανάσιμος εχθρός της ποίησης είναι η εγκεφαλικότητα. Η εγκεφαλικότητα είναι βέβαια εχθρός κάθε μορφής τέχνης, διότι η τέχνη λειτουργεί με εικόνες δοσμένες συναισθηματικά και όχι με ψυχρές νοητικές κατασκευές. Αν όμως μπορεί κάποιος να ισχυριστεί ότι σε ορισμένες μορφές τέχνης έχουμε επιτυχημένα παραδείγματα εγκεφαλικών έργων (π.χ. μουσική με ηλεκτρονικούς υπολογιστές), στην ποίηση κάτι τέτοιο είναι contradictio in terminis! Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι μιλάμε π.χ. για ποιητικό κινηματογράφο ή για ποιητική (λυρική) πρόζα, για να υποδηλώσουμε τα έργα εκείνα άλλων μορφών τέχνης που έχουν μέσα τους ένα περίσσευμα συναισθηματισμού και ευαισθησίας. Η εγκεφαλικότητα στην ποίηση έχει ως μόνο αποτέλεσμα την κατασκευή νεκρογενών κομματιών που δεν τα διαπερνά η παραμικρή ποιητική πνοή.

 

Η πεζολογία και η εγκεφαλικότητα δεν είναι, δυστυχώς, οι μόνοι εχθροί της ποίησης. Η κακώς εννοούμενη στράτευση συμπληρώνει το κακό. Βέβαια δεν υπάρχει τέχνη μη στρατευμένη: Κάθε έργο τέχνης είναι στρατευμένο σε κάποια ιδέα, πολιτική, κοινωνική, θρησκευτική, εθνική, φιλοσοφική. Η τέχνη για την τέχνη δεν υπήρξε, δεν υπάρχει, ούτε θα υπάρξει ποτέ. Όμως η στράτευση στην ποίηση, ακριβώς λόγω της ιδιαιτερότητας και της ιδιορρυθμίας της, παρουσιάζει πολλά προβλήματα και αρκετές δυσκολίες, που η ανάλυσή τους θα απαιτούσε ένα ολόκληρο δοκίμιο. Εκείνο που μπορούμε να πούμε άφοβα είναι το εξής: Ένα ποίημα, όπως κάθε έργο τέχνης γενικότερα, για να πείθει ιδεολογικά, πρέπει πρώτα και κύρια να πείθει αισθητικά. Η μορφή και το περιεχόμενο συνδέονται αδιάσπαστα και αδιάκοπα. Δεν μπορεί να υπάρχει ποίημα κακό μορφικά, αλλά καλό ιδεολογικά: Κάτι τέτοιο απλούστατα όχι μόνο δεν είναι έργο τέχνης, αλλά δε λειτουργεί αποτελεσματικά ούτε σαν προπαγανδιστική μπροσούρα, διότι η αποτυχία του είναι εγγενής, αφού η κακή μορφή του εμποδίζει και αποθαρρύνει οποιονδήποτε από το να συγκινηθεί από το καλό περιεχόμενό του. Κάθε υπερτίμηση του περιεχομένου και υποτίμηση της μορφής, οδηγεί σε έργα ψεύτικα και ανάπηρα, όχι μόνο από την καλλιτεχνική τους πλευρά, αλλά, το τονίζω ακόμα μια φορά, και από καθαρά ιδεολογική πλευρά.

 

Ο αγώνας και η αγωνία για τη μορφή και την πρωτοτυπία είναι λοιπόν όχι μόνο δικαίωμα, αλλά και καθήκον κάθε πραγματικού ποιητή. Αλίμονο αν κάθε γενιά δεν πρόσθετε κάτι το διαφορετικό στην ποίηση της προηγούμενης γενιάς. Αλίμονο αν δεν υπήρχε η πολυμορφία και η πολυχρωμία στην ποιητική έκφραση. Τότε η υπόθεση της ποίησης θα καταντούσε γρήγορα βαρετή και ξεπερασμένη. Και κάνουν πολύ μεγάλο λάθος όσοι συμβουλεύουν νέους ποιητές να γράψουν κάτι για το λαό, λες και ο λαός είναι κάποιος ζητιάνος για να φορέσει τα ποιητικά αποφόρια και να φάει τα ποιητικά αποφάγια που τόσο γενναιόδωρα του προσφέρουν! Το λάθος τους είναι διπλό: ιδεολογικό και αισθητικό, για τους λόγους τους οποίους εξήγησα αμέσως πιο πάνω.

 

Ένας ποιητής και γενικά ένας καλλιτέχνης, πρέπει βασικά να είναι ειλικρινής και τίμιος με τον εαυτό του. Τότε μόνο υπάρχει περίπτωση να συγκινήσει, άρα να πείσει, τον περίγυρό του, όταν ο ίδιος έχει προηγούμενα συγκινηθεί από αυτά για τα οποία γράφει. Αν κάποιος δε συγκινείται από τις φρικαλεότητες του ιμπεριαλισμού, είναι χαμένος κόπος να τον παροτρύνουμε να γράψει γι’ αυτές: Το αποτέλεσμα θα είναι ένα χλιαρό νεροζούμι, αδιάφορο ή και κακό, τόσο αισθητικά, όσο και ιδεολογικά. Και δυστυχώς βλέπουμε στις μέρες μας να πολλαπλασιάζονται επικίνδυνα αυτά τα άχρωμα, άνοστα και άοσμα κατασκευάσματα, μαζί βέβαια με τα ερωτήματα που αναγκαστικά γεννούν: Καλά, αυτά τα «ποιήματα» είναι υποτίθεται για το λαό, ποιος λαός όμως τα διαβάζει; Οι πενήντα-εκατό άνθρωποι στους οποίους χαρίζει ο ίδιος ο ποιητής το βιβλίο του; Διότι εκτός από όλους τους άλλους λόγους που ανέφερα παραπάνω, η ανικανότητα αυτής της «ποιητικής προπαγάνδας» οφείλεται και σε έναν ακόμα πολύ απλό λόγο: Δεν υπάρχει στη χώρα μας αυτό το λαϊκό αναγνωστικό κοινό, για το οποίο υποτίθεται πως γράφτηκαν αυτά τα έργα! Ούτε μπορεί κανείς σοβαρός άνθρωπος να ισχυριστεί πως με τέτοια απλοϊκά και λαϊκιστικά κατασκευάσματα, θα προσεγγίσει ο λαός την ποίηση. Για να γίνει αυτό χρειάζεται να δώσουμε στο λαό μεγάλη ποίηση, αληθινή τέχνη, αλλά και να πάρουμε από αυτόν τη μεγάλη αγέραστη ποίηση που αυτός δημιούργησε, τα αθάνατα δημοτικά μας τραγούδια, που και λαϊκά είναι και στρατευμένα και, το κυριότερο, άρτια από κάθε άποψη!

 

Ανάπτυξα σε γενικές γραμμές και όσο πιο σύντομα μπορούσα τι είναι ποίηση και με τις δυο σημασίες της λέξης, δηλαδή τέχνη, δημιουργία, κατασκευή αυθεντική και γνήσια. Όλα τα άλλα είναι παραποίηση και παρα-ποίηση, δηλαδή νόθευση, πλαστογραφία, απομίμηση κίβδηλη και φτιαχτή, ξεστράτισμα από τον πραγματικό δρόμο της αληθινής ποίησης.

 

Γεώργιος Δ. Καραντώνης

Δεκέμβρης 1984

 

Από το βιβλίο του Γ. Καραντώνη "Η κατάσταση των πραγμάτων", εκδ. Αλεξίσφαιρο, 1994. Το άρθρο πρωτοδημοσιεύθηκε στο περιοδικό "Αλεξίσφαιρο", τεύχος 18, Ιανουάριος-Φεβρουάριος 1989.

Και εμείς το αναρτήσαμε από το stigmalogou.blogspot.gr

«ΠΙΣΤΕΥΩ Σ' ΕΝΑ ΘΕΟ» του ΝΙΚΟΥ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ

Από το τέλος του κορυφαίου κατά τη γνώμη μου έργου του , την «Ασκητική»

Λεωνίδας Ορφανουδάκης

ΑΣΚΗΤΙΚΗ  Salvatores Dei (Σωτήρες του Θεού)

Ολόκληρη στο  ΠΑΤΑΡΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΩΝ

ΕΔΩ :  http://patarilogotexnon.blogspot.gr/2014/09/salvatores-dei.html

 

Ν. Καζαντζάκης   

 

                  ΠΙΣΤΕΥΩ

ΠΙΣΤΕΥΩ Σ’ ΕΝΑ ΘΕΟ, ΑΚΡΙΤΑ, ΔΙΓΕΝΗ, ΣΤΡΑΤΕΥΟΜΕΝΟ, ΠΑΣΧΟΝΤΑ, ΜΕΓΑΛΟΔΥΝΑΜΟ, ΟΧΙ ΠΑΝΤΟΔΥΝΑΜΟ, ΠΟΛΕΜΙΣΤΗ ΣΤ’ ΑΚΡΟΤΑΤΑ ΣΥΝΟΡΑ, ΣΤΡΑΤΗΓΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑ ΣΕ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΦΩΤΕΙΝΕΣ ΔΥΝΑΜΕΣ, ΤΙΣ ΟΡΑΤΕΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΟΡΑΤΕΣ. ΠΙΣΤΕΥΩ ΣΤ’ ΑΝΑΡΙΘΜΗΤΑ, ΕΦΗΜΕΡΑ ΠΡΟΣΩΠΕΙΑ ΠΟΥ ΠΗΡΕ Ο ΘΕΟΣ ΣΤΟΥΣ ΑΙΩΝΕΣ ΚΑΙ ΞΕΚΡΙΝΩ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΑΦΤΗ ΡΟΗ ΤΟΥ ΤΗΝ ΑΚΑΤΑΛΥΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. ΠΙΣΤΕΥΩ ΣΤΟΝ ΑΓΡΥΠΝΟ ΒΑΡΥΝ ΑΓΩΝΑ ΤΟΥ, ΠΟΥ ΔΑΜΑΖΕΙ ΚΑΙ ΚΑΡΠΙΖΕΙ ΤΗΝ ΥΛΗ. ΤΗ ΖΩΟΔΟΧΑ ΠΗΓΗ ΦΥΤΩΝ, ΖΩΩΝ ΚΙ ΑΝΘΡΩΠΩΝ. ΠΙΣΤΕΥΩ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ, ΤΟ ΧΩΜΑΤΕΝΙΟ ΑΛΩΝΙ, ΟΠΟΥ ΜΕΡΑ ΚΑΙ ΝΥΧΤΑ ΠΑΛΕΥΕΙ Ο ΑΚΡΙΤΑΣ ΜΕ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ. “ΒΟΗΘΕΙΑ!” ΚΡΑΖΕΙΣ, ΚΥΡΙΕ. “ΒΟΗΘΕΙΑ!” ΚΡΑΖΕΙΣ, ΚΥΡΙΕ, ΚΙ ΑΚΟΥΩ. ΜΕΣΑ ΜΟΥ ΟΙ ΠΡΟΓΟΝΟΙ ΚΙ ΑΠΟΓΟΝΟΙ ΚΙ ΟΙ ΡΑΤΣΕΣ ΟΛΕΣ ΚΙ ΟΛΗ Η ΓΗΣ, ΑΚΟΥΜΕ ΜΕ ΤΡΟΜΟ, ΜΕ ΧΑΡΑ, ΤΗΝ ΚΡΑΥΓΗ ΣΟΥ. ΜΑΚΑΡΙΟΙ ΟΣΟΙ ΑΚΟΥΝ ΚΑΙ ΧΥΝΟΥΝΤΑΙ ΝΑ ΣΕ ΛΥΤΡΩΣΟΥΝ, ΚΥΡΙΕ, ΚΑΙ ΛΕΝ: “ΕΓΩ ΚΑΙ ΣΥ ΜΟΝΑΧΑ ΥΠΑΡΧΟΥΜΕ”. ΜΑΚΑΡΙΟΙ ΟΣΟΙ ΣΕ ΛΥΤΡΩΣΑΝ, ΣΜΙΓΟΥΝ ΜΑΖΙ ΣΟΥ, ΚΥΡΙΕ, ΚΑΙ ΛΕΝ: “ΕΓΩ ΚΑΙ ΣΥ ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΝΑ”. ΚΑΙ ΤΡΙΣΜΑΚΑΡΙΟΙ ΟΣΟΙ ΚΡΑΤΟΥΝ, ΚΑΙ ΔΕ ΛΥΓΟΥΝ, ΑΠΑΝΩ ΣΤΟΥΣ ΩΜΟΥΣ ΤΟΥΣ, ΤΟ ΜΕΓΑ, ΕΞΑΙΣΙΟ, ΑΠΟΤΡΟΠΑΙΟ ΜΥΣΤΙΚΟ: ΚΑΙ ΤΟ ΕΝΑ ΤΟΥΤΟ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ!

ΤΕΛΟΣ

 

Και Ελάχιστα σχετικά Βιογραφικά του . 

Ο ίδιος ο Καζαντζάκης, απαντώντας στις απειλές της εκκλησίας για τον αφορισμό του, έγραψε σε επιστολή του: «Μου δώσατε μια κατάρα, Άγιοι Πατέρες, σας δίνω μια ευχή: Σας εύχομαι να 'ναι η συνείδησή σας τόσο καθαρή όσο η δική μου και να 'στε τόσο ηθικοί και θρήσκοι όσο είμαι εγώ».

Τελικά δεν αφορίστηκε , αλλά η Ιεραρχία της Εκκλησίας της Ελλάδας τον κατέκρινε και το όνομά του εξακολουθεί μέχρι και σήμερα να φέρει το στίγμα αυτό της εκκλησίας. Επίσης, ο Τελευταίος Πειρασμός καταγράφτηκε στον Κατάλογο των Απαγορευμένων Βιβλίων της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, το καταργηθέν πλέον Index Librorum Prohibitorum. Ο Καζαντζάκης απέστειλε τότε σχετικό τηλεγράφημα στην Επιτροπή του Index με τη φράση του χριστιανού απολογητή Τερτυλλιανού «Ad tuum, Domine, tribunal apello», δηλαδή «στο Δικαστήριό σου, Κύριε, κάνω έφεση».

ΤΡΕΙΣ ΦΟΡΕΣ  προτάθηκε ο Καζαντζάκης για το ΒΡΑΒΕΙΟ ΝΟΜΠΕΛ  . Την πρώτη απ' την Εταιρεία Ελλήνων Λογοτεχνών και  δυο φορές προτάθηκε απ' τη Νορβηγική Εταιρεία Λογοτεχνών ! ΠΟΤΕ ΟΜΩΣ  απ' την ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ !!!!!!!!

Στον τάφο του Νίκου Καζαντζάκη χαράχθηκε, όπως το θέλησε ο ίδιος, η επιγραφή:

ΔΕΝ ΕΛΠΙΖΩ ΤΙΠΟΤΑ , ΔΕΝ ΦΟΒΟΥΜΕ ΤΙΠΤΑ , ΕΙΜΑΙ ΛΕΦΤΕΡΟΣ

Λεωνίδας Ορφανουδάκης

 

Για την Ασκητική

Για την Ασκητική , το κορυφαίο του έργο αφού , Σαν σήμερα γεννήθηκε ο ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ

Σαν σημερα γεννηθηκε ο ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ  : Φίλοι μου θα κάνω εδώ σε αυτή την ανάρτησή  μια κατάθεση ψυχής , μια εξομολόγηση ! Διάβασα για πρώτη φορά την Ασκητική σε ηλικία περίπου είκοσι χρονών . Συνειδητοποίησα τότε ή σε κάποια άλλη ανάγνωση , ίσως και πληρέστερα σε άλλες αναγνώσεις της, πως ο Καζαντζάκης σαν μυημένος που ήταν ήθελε με αυτό το βιβλίο να μυήσει και εμένα και εμάς . Έτσι ανέπτυξε  στην Ασκητική του , και μάλιστα ανά κεφάλαιο, τα στάδια της δικής του μύησης .  Από τότε μέχρι και κάμποσα χρόνια πριν επιχείρησα πολλές φορές να ξαναδιαβάσω την Ασκητική  αλλά δεν την τελείωσα ποτέ . Σήμερα έχοντας περάσει την ηλικία των 70 χρόνων μου , το έχω πάρει πλέον απόφαση . Αυτό το μικρό σε έκταση αλλά μέγιστο σε νοήματα  βιβλίο , όλο ,  δεν θα το διαβάσω ποτέ . Για να το τελειώσω  πρέπει να γίνω  Καζαντζάκης . Ο Καζαντζάκης όμως  δεν είναι απλά από τους μεγαλύτερους νεοέλληνες συγγραφείς καθώς έγραψε εδώ κάποιος θαυμαστής του , είναι ένας ογκόλιθος της παγκόσμιας διανόησης και ο μεγαλύτερος στοχαστής και φιλόσοφος του καιρού μας !

ΑΣΚΗΤΙΚΗ  Salvatores Dei (Σωτήρες του Θεού)

Ολόκληρη στο  ΠΑΤΑΡΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΩΝ

ΕΔΩ :  http://patarilogotexnon.blogspot.gr/2014/09/salvatores-dei.html

Η γέννηση Των Θεών στους Ορφικούς 2o

Γενάρχης ο Χρόνος

Στο έρεβος στου χάους την αγρύπνια
όπως ο χρόνος ραθυμούσε ,
σ` όνειρο είδε πως τον κόσμο αγαπούσε .

Ήτανε λέει στη δεύτερη του την νιότη
και ήθελε φως να ρίξει μες στα σκότη ,
με φως απ την πηγή του σκότους
κίνησε να φωτίσει τους ανθρώπους .

Σε ασημένιο αυγό εγέννησε ο αγέραστος ,
τον Έρωτα τον Φάνη ,
κι άναψε των Θεών το Πυροφάνι .
Ήλθαν κι ο ουρανός η γη κι ο Κρόνος
γενάρχης των θεών γίνηκε ο χρόνος .

Περάσανε έκτοτε αμέτρητοι αιώνες .
Ξύπνησε γέρος μέσα σ αίματα απ` αγώνες ,
της μάνας το αγκάθινο στεφάνι ,
νέων θεών είχε γενεί μήτρα κι αγκάλη
και η έγνοιες της καυτό μαγκάλι.

Λεωνίδας Ορφανουδάκης

Αμοιβαία αγάπη

Φίλε μου ώρες-ώρες τα βάζω και με σένα

Ποτέ σου δεν έγραψες για μένα ένα στίχο

Δεν μ` άναψες ένα κερί μια νύχτα στο ξωκλήσι,

ούτε θυμήθηκες το δικό μου όνομα να πεις

όταν μόνο μου , αδύναμο και αβοήθητο,

μ’ εκτελούσαν χαράματα οι στίχοι .

Μη νομίζεις κι’ εγώ το ίδιο έκανα για σένα.

Κολύμπησα στη θάλασσα που σ` έχει  πνίξει .

Κοιμήθηκα στον ίσκιο του πεύκου που σε κρέμασαν .

Έτσι γίνεται . Πάντα  σ` αγαπώ και σε θυμάμαι .

Όμως φίλε μου εσύ μην το πιστέψεις .

 

                                                         Κώστας Χελμός

ΠΡΟΘΑΛΑΜΟΣ Η ΑΙΘΟΥΣΑ ΤΟΥ ΘΡΟΝΟΥ ;

Προς το παρόν, τίποτε.

Θα σκούριασε η σάλπιγγα.

Σάλια αρχαγγελικά

Το στόμιό της οξειδώνουν, φαίνεται,

Τώρα και χιλιάδες χρόνια

Χρόνια χιλιάδες

Στιγμές ακάρπιστες

Χρειάζεται κήρυκα ο κλέφτης ;

Αναγγέλλοντα θαλαμηπόλο ;

Εκείνη, πάλι, η φωνή

-

εράσμια έκρηξη μιας ήβης

-

Πάγωσε μες στη σιωπή Ανέκφραστη χρώματα σωπαίνει

Συστρέφει άχρωμη ευθείες

Άλαλη ήχους ανατινάζει

Μουγγή την οικιακή απάτη μας μελωδεί

Τώρα και χιλιάδες χρόνια

Χρόνια χιλιάδες Στιγμές ακάρπιστες

Χτες κι αύριο Όχι πάντα, όχι, Όμως, πάντα

Ιδού αληθινός εφιάλτης ! (σε μύριους μέσα αληθινότερους…)Ωστόσο, σε μέρη σκοτεινά

Όλα συνέβησαν, τώρα συμβαίνουν…

Η σάλπιγγα ηχεί ήχον οξύ

Όταν το ανεπίδοτο φιλί της

-

Το πολυονειρεμένο (ίσως γι’ αυτό και ψεύτικο)

-

Χρεολυτικά δόθηκε

Εκπυρσοκροτώντας στον κρόταφο της νύχτας μας, Εκεί !

Εκεί !Σε ακριβές σημείο πάντα, Εκεί !

 

Στάθης Κομνηνός

Στο Φώτη Στεργίου

Στον εκλεκτό φιλόλογο και καλό μας φίλο .

Δεν ξέρω πως έγινε και σε ανύποπτο χρόνο
Έχασε το πρώτο και το καλλίτερο ίσως ποίημα
Που του εμπιστεύτηκε ο ποιητής Μιχάλης Δελησάββας .
Και τώρα αβοήθητος και πνιγμένος στη σκόνη
Πίσω από στοίβες χαρτιά και παλιά βιβλία
Με τα μεγάλα γυαλιά και το σακάκι αναρριχτό
Ο Φώτης ψάχνει εκείνο το χαμένο ποίημα
Και ο Μιχάλης εναγωνίως να περιμένει την κρίση του
     
                        Κώστας Χελμός