Η ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ

ΚΩΣΤΑΣ ΧΕΛΜΟΣ

Ψάχνω τη ρωγμή στο κενό,
τη στενή και αφύλακτη διάβαση
να φυγαδεύσω τα όνειρα των παιδιών
σε λιβάδια πράσινα, ειρηνικά,
γεμάτα τριανταφυλλιές και παπαρούνες.
Πιστεύω η κακοκαιρία θα σταματήσει.
Θα σιγήσουν τα όπλα στον πλανήτη μας
και θα μιλήσει ξανά ο ποιητής
ντυμένος με τον ήλιο και την καρδιά μας.

Δεν σου ζητώ πολλά

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΠΟΣΙΝΑΚΗΣ

Δε σου ζητώ πολλά, παρά μόνο να μ΄ αφήσεις
να φτιάξω το σπίτι της αγάπης μου,
κάτω απ΄ την καταγάλανη ματιά σου
και τον κρυστάλλινο ήχο του γέλιου σου.
Δε σου ζητώ πολλά, παρά το γέλιο σου
να μην αλλάξει το σκοπό του, γιατί μοιάζει
σα συμφωνία μουσικής στη ρεματιά
που τη γεμίζουνε τ΄ αηδόνια.

ΑΠΟΥΣΙΕΣ

Αυγερινού Μαυριώτη

Έσπασε το στήθος της μοναξιάς
σαν ένα ρόδι στο κατώφλι της υπεροψίας
και σκόρπησα τις ώρες μου
στις πολύβουες πολιτείες της γης .

Φεύγω και ξανάρχομαι πάλι
κι εσύ ένα όνομα αμετάθετο
σαν ένας γκρεμός που σκοτώνει
τους γλάρους των επιθυμιών .

Ήθελα πολύ να σ αγγίξω
μα ξεμάκραινες
όπως τ όνειρο στον τρίτο ύπνο ,
καταμεσής στη θύελλα
γλάρου φτερούγα αζύγωτη .
Παιχνίδιζες με τους αφρούς
των κρίνων
αθέλητη εμβολή
στην ασίγαστη ροή των πόθων
άγνωμη του έρωτα παρθένα .

Λιποτάκτησε τ αστέρι σου
κι έμεινες γυμνή
στο σκοτάδι με τις επιθυμίες
να λογχίζουν το πεπρωμένο σου
κι ένα όνομα που υπερασπίζεται τα χρόνια μας .

Σε πήρανε ένα ανυποψίαστο πρωινό.
Άφησα να σε πάρουν
και δεν ήξερα κατά που
γυρίζει ο πόνος .

Θλιμμένη μου έγνοια
που να σ ακουμπήσω ,
αγριοπερίστερο
της απέραντης μοναξιάς

Ο άνεργος

ΚΩΣΤΑΣ ΧΕΛΜΟΣ

Περισσεύουν τα χέρια στον άνεργο
και δεν ξέρει που να τα κρύψει.
Περισσεύει η καρδιά του στον άνεργο
και δεν ξέρει τι να την κάμει.
Κάθε μέρα και κάθε νύχτα
με την πλάτη ακουμπισμένη στον τοίχο
τον σταυρώνει αλύπητα η ανεργία
και δίπλα το ξεθωριασμένο βιογραφικό του.
Ιησούς Χριστός
του Ιωσήφ και της Μαρίας.
Ξυλουργός. Ετών τριάντα τρία.
Άνεργος…

Ο Φίλος , ο γιατρός και το φακελάκι .

"Ο Φίλος , ο γιατρός και το φακελάκι ."

Φίλε Τάκη είναι η τέταρτη φορά σε 12 μέρες που ο αδελφικός σου φίλος (όπως τον λες ) ο χειρούργο σου , αναβάλει για κάποιο λόγο να σε βάλει στο χειρουργείο . Τι έγινε πάλι σήμερα , γιατί λέει ότι δεν θα σε χειρουργήσει ; Όχι φίλε μου ο προβολέας του δεύτερου χειρουργείου δεν χάλασε και τα δύο χειρουργεία κάτω λειτουργούν κανονικά , κατέβηκα και ρώτησα . Είμαι τελείως βέβαιος πλέον . Όλοι οι άλλοι ασθενείς στον όροφο λένε ότι ο φίλος σου παίρνει φακελάκι και εγώ σου λέω ότι το θέλει και από εσένα . Μην ανησυχείς δεν θα προσβληθεί ο φίλος σου ο μ@λ@κ@ς ! Πήγαινε βρες τον μόνο και μίλα του . Δέκατη έκτη μέρα σήμερα Τάκη μου και σε βλέπω επιτέλους να φεύγεις για το χειρουργείο ! Τι έγινε τι σου είπε ; Πεντακό μπροστά και Χίλια μετά ; Α έτσι ! Μπράβο , ωραία , καλή τιμή φιλική τιμή ! Είχες δίκιο δεν χάθηκε ακόμα το φιλότιμο και η ανθρωπιά . Μόνο σε παρακαλώ , εμένα μη με συστήνεις για φίλο σου .

HANDE θα πεί..λουλούδι

Ήχοι τρομαχτικοί σάλευαν το νού σ εκείνη την προκυμαία ,καθώς χιλιάδες ζωές πάσχιζαν να βρούν μια θέση σε κάποια βάρκα ,για να τους πάει μέχρι τα καράβια που περιμένανε στη ράδα . Κάρα φορτωμένα με πραμάτειες,παιδιά μοναχά και βρώμικα,κυρίες με κρινολίνα,αξιωματικοί αξύριστοι με ξηλωμένες τις επωμίδες,παπάδες,αγρότες,όλοι σ ενα συνονθύλευμα ,σπρώχνανε προς το πουθενά,σαν το κύμα της θάλασσας που ξεσπά με ορμή στα βράχια και στο κατόπιν γυρίζει πίσω παραδομένο και χωρίς ορμή .Πτώματα στη θάλασσα από εκείνους που αυτοκτόνησαν ή που αναποδογύρισε η βάρκα τους,Και πίσω τους η φωτιά να μαίνεται καίγοντας ανεμπόδιστη ότι απόμενε από κείνη την ζωντανή και ακμάζουσα πόλη του Ελληνισμού,τη Σμύρνη.Στάθηκε κι εκείνος στη προκυμαία χωρίς ελπίδα,αφήνωντας την φαντασία του να ταξιδέψει προς τα πίσω,εκεί που ο νούς γαληνεύει από τους χτύπους μια γυναικείας καρδιάς.Την είχε ερωτευθεί στον Μπουρνόβα,.. ήτανε Τουρκοπούλα.Την πρωτόδε στο παζάρι μαζί με τους γονιούς της ένα χρόνο πρίν,καθώς περιπολούσε καμαρωτός πάνω στο μαύρο άτι του.Ητανε Ιλλαρχος και μάλιστα παρασημοφορημένος για ανδραγαθεία στις μάχες των προηγούμενων ημερών.Παιδί αγροτών από την Ρούμελη,μεγαλωμένος στη φτώχεια και στην ανέχεια,αλλά και απόφοιτος του οχταταξίου Γυμνασίου στη Λαμία,εκπαιδεύθηκε σαν έφεδρος αξιωματικός του Ιππικού.Σε όλες τις μάχες διακρίθηκε σπέρνωντας τον πανικό στους Τούρκους,αλλά σεβόμενος τους αμάχους πολλές φορές υπερασπίζοντας τους.Αυτό έκανε και στον Μπουρνόβα,όταν κάποιος δικός μας επιχείρησε να βιάσει την πανέμορφη Χάντε ,μπροστά στους δικούς της,στο παζάρι.Ορμησε κατά πάνω του σαν τον χάροντα και με την κυρτή του σπάθα του απόκοψε το δεξί χέρι.Δεν μπορούσε να δεχθεί το βιασμό μιας γυναίκας,τον βιασμό της ίδιας της ζωής.Αυτή η ενέργεια του ,του στοίχισε ένα αστέρι.Τον υποβιβάσανε σε υπίλαρχο,με συνοπτικές διαδικασίες και χωρίς να δώσουνε βάση στους λόγους που τον οδήγησαν σε μια τέτοια πράξη,Στην φυλακή παρέμεινε ένα μήνα,με μόνο επισκέπτη την πανέμορφη Χάντε,που του έφερνε ότι καλούδια μαγείρευε η μάνα της.Βλεπόντουσαν πίσω απ τα κάγκελα και για πολύ λίγο,όμως αρκετός χρόνος για ν αναπτυχθεί ο έρωτας ανάμεσα τους,έστω και με νοήματα,έστω και με τα μάτια.¨Μ αρέσει το ονομά σου¨¨της είπε κάποια μέρα.Εκείνη τότε λές και τα βλέμματα αγάπης μπορούνε να ερμηνεύσουνε την κάθε λέξη,έτρεξε προς ένα κοντινό χωράφι και γύρισε κρατώντας ένα λουλούδι.Του το πρόσφερε τρυφερά,λεγοντάς του ¨¨χάντε..λουλούδ騨΄΄Εμένα με λένε Ομηρο της είπε εκείνος χαμογελώντας.Στο άκουσμα του ονόματος αστράψανε τα κατάμαυρα μάτια της¨¨Ομηρος..Ομέρ¨¨ψέλλισε τιτιβίζοντας σαν πουλάκι,ενώνοντας τα χέρια της με τα δικά του...Τι δύναμη που έχει η αγάπη,πόσα μπορεί να ξεπεράσει,πόσα μπορεί να κατασιγάσει,πόσα ονειρα πλέκει,,πόσα μπουντρούμια φωτίζει.
Η επικοινωνια του με την αγαπημένη του Χάντε,το ¨¨λουλούδ騨 του ,δεν συνεχίστηκε καθώς τα πράγματα πήγαιναν πολύ άσχημα στο νέο μέτωπο πού άνοιξαν κάποιοι άφρονες δικοί μας,οραματιζόμενοι την ανασύσταση της .. Βυζαντινής αυτοκρατορίας.Για μηνες το αίμα κι απ τις δύο πλευρές γέννησε μίσος άσβεστο και εκδικητικότητα .Στην οπισθοχώρηση έμαθε τα μαύρα μαντάτα.Κάποιοι λιποτάκτες κατέσφαξαν τους γονείς του ¨¨λουλουδιού¨¨ του ενώ εκείνη αφου την βίασαν την πέταξαν σ ένα λάκο με κοπριές με το κορμί της κατατεμαχισμένο.Ευτυχώς που κάποιοι συγχωριανοί τους σπευσανε και τους θάψανε πρόχειρα σε κοινό τάφο ,πριν προλάβει ο ίδιος ν αντικρύσει εκείνη την φριχτή εικόνα.
Κατέβηκε από το άτι του κραδαίνωντας σαν τρελός την σπάθα του αποδιώχνοντας μακριά κάθε ανθρώπινο πλάσμα.Κατόπιν γονάτισε και πέφτοντας πάνω στη σωρό από το φρέσκο χώμα που σκέπαζε την αγαπημένη του μαζί με τους δικούς της,άρχισε να την φωνάζει ¨¨Χάντε,λουλούδι μου,σήκω γύρισα να σε πάρω μαζί μου¨¨
Ο θρήνος μιας αντρίκιας ψυχής που δεν κιότεψε σε καμία μάχη,αλλά που μπροστά στο χαμό της αγαπημένης γρύλιζε σαν πληγωμένο θεριό.Σηκώθηκε ορθός και κόβωντας ένα λουλούδι το ακούμπησε πάνω στον τάφο των χαμένων ονείρων.Μετά σε στάση προσοχής και με τη σπάθα του στην θέση απονομής τιμών μπροστά απ το μουσκεμένο απ τα δάκρυα πρόσωπο,άφησε το βλέμμα του να πλανηθεί προς τα σύγνεφα που λάκιζαν στον νοτιά.Μια φωνή απ τη μεριά της θάλασσας διέκοψε το ταραγμένο ταξίδι του νού .
Μια βάρκα σχεδόν φισκαρισμένη είχε αράξει ακριβώς μπροστά του.¨¨Ελα ήρωα,έχουμε μια θέση και για σένᨨακούστηκε.Ητανε κάποιο δικοί του συνάδελφοι αλλά και πολίτες της άρχουσας τάξης στοιβαγμένοι εκεί μέσα.Ειχανε καταφέρει με τις χρυσές τους λίρες να εξαγοράσουν την σωτηρία τους.Αλλοίμονο στους άλλους,τους πολλούς που δεν είχανε τον παρά για κάτι τέτοιο.Δίπλα του μια νέα γυναίκα με απλανές βλέμμα και μ ένα κοριτσάκι στην αγκαλιά,τον κοίταξε για μια στιγμή βαθιά στα μάτια.Εσκυψε το κεφάλι μπροστά σ εκείνο το βλέμμα της απόγνωσης.Ήταν το βλέμμα μιας μάνας που ανήμπορη και με σφιγμένο στην αγκαλιά της το βλαστάρι της, τον προκαλούσε να δώσει την πιο μεγάλη μάχη στη ζωή του,την μάχη με τον εαυτό του.
Χωρίς δεύτερη σκέψη και σχεδόν σπρώχνοντας την,την βοήθησε να δρασκελίσει το κενό και να μπεί στη βάρκα ,κρατώντας εκείνος το κοριτσάκι της στην αγκαλιά του."Τί ζεστασία που δίνει το σωματάκι ενός παιδιού έστω και κατουρημένου",μονολόγησε,σπεύδοντας να το παραδώσει στον λεμβούχο κι εκείνος με την σειρά του στη νεαρή μητέρα..Εκείνη μουσκεμένη στο κλάμα του έστειλε ένα φιλί,,το μεγαλύτερο παράσημο που δεν καρφιτσώνεται στο στήθος,μα στην ψυχή του άντρα. ¨¨Οι Τσέτες,οι τσέτες¨¨ακούστηκε από φωνές σε απόγνωση κοντά του. Καβαλαραίοι και πεζοί ξεχύθηκαν μανιασμένοι στο ανήμπορο πλήθος που πανικόβλητο έπεφτεστην θάλασσα.Ανέβηκε γοργά στο άτι του και χώνοντας τα σπιρούνια βαθειά στη σάρκα του,όρμησε σαν τον άνεμο με σηκωμένη την σπάθα προς εκείνο το μπουλούκι που απερίσπαστο είχε αρχίσει να θερίζει ψυχές και σώματα.Λένε πως σ εκείνα τα μέρη τις νυχτιές τα Αυγούστου ,ακούγονται οπλές αλόγου και μια απόκοσμη φωνή να καλεί την αγαπημένη του ,΄Χάντεεεεεε¨..
Μαράκος

Έκπτωτοι άγγελοι σε καμένη γη ……

Σε πίστεψα χωρίς να σε ξέρω
Σ’ ονειρεύτηκα μέσα στο θολό καπνό
Στους αιώνες που κούρασαν τη σκέψη σου
Σε φοβάμαι γιατί μπροστά σου είμαι γυμνό παιδί σε μήτρα δανεική
Κι αν το πρωί ξυπνάω κουβαλώντας την ανάσα σου
Είναι γιατί από καιρό σε κρύβω μέσα μου
Ακούω τη φωνή σου να προφέρει το όνομά μου
Κι αρχίζει η πτώση χωρίς τέλος χωρίς αρχή
έκπτωτοι άγγελοι σε καμένη γη
πλήρωσαν το τίμημα να θέλουν να γίνουν θεοί
Και το δωμάτιο κλείνει οι τοίχοι στενεύουν
Κι εσύ ακόμα να βγεις από μέσα μου
Γιατί ακόμα έχεις τα φτερά που σου κλέψανε
Αυτά που ψάχνω να βρω στο φιλί σου που θυμίζει βροχή
Στη μορφή σου που βγήκε από νουβέλα γιατί απαίτησες να λάβεις ζωή
Φύγε σου φώναξα φύγε φοβάμαι γιατί ήσουν θεός
Κι όταν γύρισες να φύγεις σε αναγνώρισα…
Αφού το άρωμά σου ήταν ακόμα στο κορμί μου
Από τότε που έπεφτε η Πόλη
και μέσα στις φλόγες μέσα μας γεννιόταν η ζωή
Σε θυμάμαι να στέκεσαι αμίλητος ενώ γύρω μας όλα καιγόταν
Βυθισμένος σε μια κατάρα που σ ’έκανε να είσαι ο εκλεκτός
«Έρωτα δεν έπρεπε να βγεις από τη νουβέλα» σου είπα
Τώρα θα γίνεις θνητός
«Θα κρυφτώ μέσα σου » μου είπες
Κι εγώ σ’ αγκάλιασα γιατί αυτή τη φορά ήρθες για να μείνεις θεός ……
Vicky Zar

Προειδοποίηση

Προειδοποίηση
Λεωνίδα μην εμπιστεύεσαι τον κύριο
Με το ακριβό κουστούμι και το ψηλό καπέλο .
Έτσι που το πάει δεν αποκλείεται
πολύ σύντομα να τον δούμε,
να γίνεται και ο πρώτος σωματέμπορας
Των αγίων και των αγγέλων της χώρας μας…

Κώστας Χελμός

Οι Νεκροί

Οι Νεκροί
Όμως ας το δούμε και κάπως αλλιώς .
Μιλάω πάντα για τους νεκρούς,
που κοιμούνται ήσυχοι και δίπλα – δίπλα
απαλλαγμένοι από το φόβο του θανάτου .
Απαλλαγμένοι από το φόβο της αμαρτίας
και την απειλή της νέας έξωσης,
ενώ οι ποιητές που δεν βλέπουν
την άλλη όψη του νομίσματος ,
διαβάζουν τα αγαπημένα τους ποιήματα,
όρθιοι σε άδειο δωμάτιο . Ευτυχισμένοι .
Πάντως ο γελαστός της φωτογραφίας
Που τόσο μου μοιάζει δεν είμαι εγώ.
Κώστας Χελμός

Ελληνική απόδοση ΝΙΚΟΥ ΓΚΑΤΣΟΥ

....

Σκαλί-σκαλί πάει ο Ιγνάθιο
το θάνατό του φορτωμένος.
Γύρευε να 'βρει την αυγή
μα πουθενά η αυγή δεν ήταν.
Γυρεύει τη σωστή θωριά του
και τ' όνειρό του αλλάζει δρόμο.
Γύρευε τ' όμορφο κορμί του
και βρήκε το χυμένο του αίμα.

....

Προφάσεις εν τραύμασι

Προφάσεις εν τραύμασι

Απ’ έξω, από μακριά φαινόταν σαν αφόρητη ματαιοδοξία .
Έπειτα όμως όταν άφησε να φανούν οι ουλές ;
Τόσα ενδύματα πολυτελή, γιατί ; Τόσα τραύματα που μάτωναν ακόμα ;
Τόσες προφάσεις …..

Μιχάλης Δελησσάβας

Ανεπίστροφοι προορισμοί

Ανεπίστροφοι προορισμοί


Πάνω σε μιά αγριελιά

χαράξαμε την αθανασία

όπου η αγλαή βροχή

κρυστάλλιασε την ουσία της.


Κοιτάζω πίσω

βλέπω καταπόρφυρα νιάτα

λουσμένα τον έρωτα

να βεβαιώνουν τη ζωή.


Τώρα βαθυτάρακτα σύννεφα

σκέπασαν τα φωτοβόλα σου μάτια

κι έφυγες ανηκής

για ανεπίστροφους προορισμούς.


Έφυγες

και μ’άφησες αντίδωρο οδύνης

το σκληρό μεράδι της ζωής

το μεράδι αυτού που μένει.


Έφυγες

μα έφυγες άλυπη

αφού προσπέρασες τη θλίψη

να με χάσεις.




Μάρκος Αρ.Γραικούσης

Σιβυλλικό Σονέτο

Σιβυλλικό Σονέτο
Στο Λεωνίδα Ορφανουδάκη

Την έγνοια σου την ξέχωρη καταλαβαίνω
Πως προσπαθείς πως μελετάς και κοπιάζεις
να αμφισβητείς το καθετί παραδομένο
και τα λιμνάζοντα νερά πως τα ταράζεις !

Για σένα φίλε αγαπητέ κι αγαπημένε
Υπάρχει πρόβλημα κι αναζητάς τη λύση …
Μα γι άλλους δεν υπάρχει ! Εσύ εκεί μένε
αξίζει ! κάποτε ο Θεός θα σε Φωτίσει ! …

Ο Θεός ανάμεσα στο ¨Α¨ και στ΄ ¨Αντί¨ , συγκαταβαίνει …
Στέκεις στο δέντρο … καλώς ευλογημένε ! …
Το προτιμώ … γιατ` έτσι ξέρω τι συμβαίνει ! …

Από το ΑΛΦΑ στου ΑΝΤΙ το σκαλοπάτι !
Το πολεμάς , ό,τι αγαπάς και αξίζει ! Λένε ….
Η αγάπη στη στροφή του δρόμου κλίνει μάτι

Δημήτρης Μποσινάκης

Κι όμως υπήρξε .

Η μητέρα δεν είναι εκεί ούτε στον ουρανό , ούτε
στην γη ; Αν είναι δυνατόν …..
Και όμως υπήρξε , είναι βέβαιο πως υπήρξε
μ΄ ένα χαμόγελο στην άκρη των χειλιών θλιμμένο
πάντοτε κάποιας ηλικίας ή και καμίας όπως οι άγγελοι ,
ουδέποτε νέα , όπως όλες οι μανάδες
Ν αλλάξουμε , αυτό ναι, πάντοτε τόθελε
να μην πονάμε ,και νάμαστε
ποιο τυχεροί από την ίδια, η έγνοια αυτή προπαντός,
στο πάντοτε άγρυπνο βλέμμα της , και ο φόβος για την
τύχη και το άγνωστο .
Τίποτα δεν θ΄ αλλάξει και νάρθει
Δεν θα σου απαντήσει , όσο και να πατήσεις
Το μηδέν στο τηλέφωνο πάλι και πάλι, ακόμα και
να ουρλιάξεις .
Όσο ήταν εδώ , όσο δεν την άκουγες εσύ που σου μιλούσε , τώρα πια δεν σ΄ ακούει
κι ο φόβος της εκείνος , ωρίμασε
ίσως και να περίσσεψε τώρα που έγινε και δικός σου
Σαν τον καθρέπτη ή σαν την φωνή σου την ακούς,
βλέπεις το πρόσωπο σου στον καθρέπτη αλλά δεν τον αναγνωρίζεις .

Δ Χίλιου ΤΟ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ στην ΑΘΗΝΑ του 1890

Το Καρναβάλι στην Αθήνα του 1890
«Αποκριάτικα θεάματα καταθέλγοντα τα όμματα...»

Με τον Δημήτρη Χίλιο*
ΕΙΚΟΝΑ 1η
Σπύρου Βασιλείου: «Το καρναβάλι της Αθήνας»

Ήταν δεν ήταν λίγο πριν τους πρώτους Ολυμπιακούς αγώνες της Αθήνας του 1896, τότε που η νεότευκτη αθηναϊκή κοινωνία έπαιρνε να διαμορφώνει δικές της συνήθειες και έθιμα, δική της παράδοση. Και η αποκριά, το καρναβάλι, απεδείχθη πεδίον λαμπρόν.
Όμως το τέλος της αποκριάς σηματοδοτούσε το τέλος των διασκεδάσεων και της κρεοφαγίας για την χειμερινή περίοδο, εν όψει της νηστείας και των προετοιμασιών του Πάσχα. Αυτά τότε, και για έναν περίπου αιώνα από την ίδρυση του νεώτερου Ελληνικού κράτους! Σήμερα τίποτα δεν αναστέλλεται, απλώς τις μέρες της αποκριάς εντείνεται η διασκέδαση φτάνοντας στην υπερβολή, με την κακογουστιά και την προχειρότητα να δίνουν τον τόνο.
Άλλοτε επίσης η αποκριά σηματοδοτούσε και τον ερχομό της άνοιξης, όταν ακόμη οι εποχές ήσαν τέσσερις και η αμυγδαλιά άνθιζε, προμηνύουσα έαρ το γλυκύ.

Στο περιοδικό «ΚΛΕΙΩ» (Φεβρουάριος 1889), εκδιδόμενο εν Λειψία, διαβάζουμε: «Αι αμυγδαλαί, αι προάγγελοι του έαρος, λευκάζουσι γραφικώς• και οι κλάδοι αυτών, οίτινες προ μηνός ήσαν κατάφορτοι παγεράς χιόνος, νυν είνε κατάφορτοι της ευώδους χιόνος των ανθέων».
Οι αποκριάτικες χοροεσπερίδες ήσαν κοσμικό γεγονός τόσο για την Αθήνα όσο και για κάθε ακμάζουσα επαρχιακή πολιτεία.
«Κόσμος εκλεκτός, αμφιέσεις πολυτελείς, ζωηρότης άπτωτος και εισπράξεις ικανοποιητικόταται παρ’ όλην την κρίσιν του τόπου...», έγραφαν οι κοσμικές στήλες τον Φεβρουάριο του 1910.
Η κρίση είναι κάτι παραδοσιακό σ’ αυτόν τον τόπο, όπως το αρνί της Λαμπρής, το δέντρο των Χριστουγέννων, η λαγάνα της Καθαροδευτέρας και η καμένη γη που παραλαμβάνει η μια κυβέρνηση από την άλλη. Κάθε γεννιά κληροδοτεί την κρίση στην επόμενη. Όπως το δαχτυλίδι της γιαγιάς, το ρολόϊ με την καδένα, τα κεντητά σεντόνια και την κονσόλα με τον καθρέφτη της εισόδου.


Εικόνα 2η
Νικολάου Γύζη: «Το αθηναϊκό καρναβάλι» (1989)

Από το Καρναβάλι της Ψωροκώσταιναςστον βασιλιά Καρνάβαλο
Πριν πολλές δεκαετίες οι Δήμοι δεν οργάνωναν παρελάσεις αρμάτων με συμβολισμούς και εικόνες που να σχολιάζουν και να καυτηριάζουν αναδεικνύοντας την επικαιρότητα. Μήτε εγχώριες βραζιλιάνες να παρελαύνουν με παλλόμενα τα νότια ημισφαίρια, τα ήθη της εποχής δεν το επέτρεπαν.
Οι αναπαραστάσεις τότε στήνονταν εκ των ενόντων και, βεβαίως, εκ του προχείρου. Τα θέματα αντλούνταν από τις ανθρώπινες σχέσεις, τις δυσκολίες της συμβίωσης ανόμοιων κοινωνικών ομάδων, τη φτώχεια και τις αδυναμίες της κρατικής μηχανής. Όλα με πνεύμα σκωπτικό και φόντο μια καθημερινότητα μίζερη.
Το Συμβούλιον των Γιατρών, με ράκη και στραπατσαρισμένα ημίψηλα καπέλα, κάρρα διακοσμημένα με ό,τι παράταιρο, φανταχτερό και αηδές συγχρόνως, δείγμα του αλλοπρόσαλου και ανομοιογενούς της νεόκοπης και μίζερης ελληνικής κοινωνίας. «Κατεσκληκότες καί ψωραλέοι όνοι», θέαμα ανάξιο της πρωτεύουσας του νεοσύστατου κράτους. Η πομπή του Γάμου, ακολουθούμενη από τα προικιά της νύφης, πομπή το ίδιο άθλια στην εμφάνιση και τη σύνθεση. Κουρέλια, μουντζούρες, λουλάκι καί καρβουνόσκονη.
Ήταν το Καρναβάλι της Ψωροκώσταινας. Ίδιο με εκείνη, πάμπτωχο και θλιβερό κακέκτυπο του αριστοφάνειου πνεύματος. Τέτοια θα μπορούσε να είναι η αποκριά μονάχα σε χώρα της νοτίου Βαλκανικής κι αυτό μέχρι πριν λίγα χρόνια.
Βάρβαρους καί χυδαίους, χαρακτηρίζει σε εφημερίδες της εποχής ο Αριστοτέλης Κουρτίδης τους μεταμφιεσμένους την προ του 1887 περίοδο. Μέχρι τότε χρέη προσωπίδας έκανε η ασβόλη, η μουντζούρα των μαγειρείων.
«Άπλυτοι σινδόνες, καννάβινα ράκη σάκκων απετέλουν την στολήν των αυτοσχέδιων μασκαράδων, των γυμνοπόδαρων και βδελυρων την ρυπαρίαν...»
Τότε ιδρύθηκε από φιλόκαλλους άνδρας το Κομιτάτον των Απόκρεω της Αθήνας που ανέλαβε να αναβαθμίσει και να ευπρεπίσει τις μέχρι τότε αποκριάτικες εκδηλώσεις. Μαζί με την πρωτεύουσα, εκσυγχρονίσθηκε και πήρε μορφή συγκεκριμένη ο Βασιλιάς Καρνάβαλος σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια πλην εξαιρέσεων, όπου υπάρχει από αιώνων ισχυρή τοπική παράδοση. Εκεί τηρούνται ακόμη τοπικά έθιμα με διονυσιακές τελετές, φαλλικά σύμβολα, σκαμπρόζικα στιχουργήματα. Ένα μείγμα από παγανιστικά και θρησκευτικά σύμβολα, χορούς και τραγούδια γαργαλιστικού περιεχομένου, μα πάντα με πίστη στην τοπική παράδοση.
Το γαϊτανάκι και το ντόμινο, τα ρόπαλα, «οι στιχοπλόκοι του κάρρου», το κομφετί, η παρέλαση του καρνάβαλου, η καμήλα, οι μάσκες. Αναπαραστάσεις ιστορικών σκηνών, παρελάσεις αρμάτων και πεζοπόρων που δίνουν μια συνολική εικόνα κατά ομάδες παριστάνοντας κάτι συγκεκριμένο, σατιρίζοντας καταστάσεις και άλλοτε δίνοντας απλά και μόνο μια καλόγουστη εικόνα. Πανδαισία χρωμάτων και εφευρετικότητα συνθέσεων που συνέθεταν «θεάματα καταθέλγοντα τα όμματα, κινούντα το μειδίαμα ή πλατύν γέλωτα εξεγείροντα...»

Από τας δράκας οπώρων στον λεμονοπόλεμο

Ημόδα σύντομα μεταφέρεται στην ελληνική επαρχία.
Η «ΚΛΕΙΩ» (1888) γράφει:
«Πλήθος πυκνόν συνωστίζεται εις τας οδούς εν βοή και θορύβῳ ή σταθμεύει προ των καφενείων και ζαχαροπλαστείων, παράθυρα κι εξώσται των οικιών πληρούνται μετά γυναικών και παίδων. Οι μετημφιεσμένοι παρελαύνουν ή εφ΄ αμάξης ή πεζή (εν ταις αμάξαις υπό την μεταξωτήν προσωπίδα και το κομψόν δόμινον μαντεύεται η ανθηρά μορφή, διαγράφεται το χαριτωμένον σώμα περικαλλούς νεάνιδος. Μικροί μεγάλοι εκσφενδονώσι δράκας οπώρων κατά της μορφής των θεατών...»
Τούτο το τελευταίο αναφέρεται στο «ευγενές» ανά την επικράτειαν έθιμον να κυνηγούν τους μασκαρεμένους με στιμμένα λεμόνια. Εξ΄ ου η φράση η απευθυνόμενη προς ρέκτας πολιτικούς: Φέρτε τα μούτρα σας και θα σας πάρουμε με τα λεμόνια.
Η ρήση εμπεριέχει απειλή και συγχρόνως ταύτιση με τον καρνάβαλο, με τους μασκαράδες. Ο Γιώργος Σουρής από τον «ΡΩΜΗΟ», χλευάζει προς πάσαν κατεύθυνσιν, υμνώντας συγχρόνως τον βασιλιά Καρνάβαλο:

Συ νέαν μεταρρύθμισιν
κι ανάστασιν σαλπίζεις
κι ο κόσμος διοργανωτήν
εσένα μόνον βλέπει...
Μη κομφετί και σερπαντέν
Καρνάβαλε σκορπίζεις,
σαπιολεμονοπόλεμος
στη ρωμηοσύνη πρέπει!

Ο λαϊκός ποιητής Θεοδοσίου, διάδοχος μιας δυναστείας στιχοπλόκων του κάρρου, που μαζί με άλλους ομοίους του απετέλεσαν τους προπομπούς της ελληνικής επιθεώρησης, του θεατρικού είδους που με την σάτιρα κατέγραφε, σκωπτικά, γεγονότα και καταστάσεις, εξαπέλυε ανηλεώς παρλάτες επί δικαίων και αδίκων «φθεγγόμενος στίχους εις την καθαρεύουσαν», μας ενημερώνει η «ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΗ», μηνιαίο περιοδικό της εποχής.
Οι εφημερίδες και τότε σχολίαζαν πικρόχολα τη σπατάλη χρημάτων για γιορτές και παράτες. Χαρακτηριστικό το έμμετρο του «ΡΩΜΗΟΥ».

Την Ρωμηοσύνη περγελούν
πως δεν σκορπά παράδες.
Μα αφού ξοδεύει μάτια μου
και για τους μασκαράδες!

Αλλά δεν παρέλειπε να χλευάζει και των πολιτικών ανδρών τα καρναβαλικά φερσίματα, τα μασκαροκαμώματα.

Γεια σου μωρέ Καρνάβαλε
με τους γλεντζέδες γλέντα,
πολιτικοί Καρνάβαλοι
γλεντούν στα παρλαμέντα...

Τα βράδια η διασκέδαση συνεχιζόταν ανάλογα με την κοινωνική τάξη. Οι αστοί έτρεχαν στις βεγγέρες και τα σουαρέ, πλήττοντας συχνά φορά θανάσιμα. Καλά, το τι απώλειες του πολυτιμωτέρου πλην ανεπανορθώτου συντελούνταν μια τρελή βραδιά καρναβαλιού, αφήστε καλύτερα. Οι καλή κοινωνία έσπευδε στους χορούς του παλατιού, οι λόγιοι στα σπίτια άλλοι στου Παλαμά και άλλοι στου Σουρή. Οι κατώτερες τάξεις, οι λαϊκές, τα κοπανούσαν σε πλακιώτικες ταβέρνες τσιμπολογώντας κοκορέτσια, γαρδούμπες και σπληνάντερα, καταβρέχοντάς τα με κατάξανθη ρετσίνα, αποφαινόμενοι πως Κι ο Θεός είναι πλακιώτης!
Όμως εκεί, κατά τις μικρές ώρες, αφού εξαντλούσαν τις καντάδες, ρίχνανε καμμιά στροφή στους ήχους της λατέρνας ανεμίζοντας την καρώ τραγιάσκα στον αέρα με Ώπα, αναφωνώντας Ας καεί και το παλιάμπελο, κι άλλοτε με τη δήλωση Δεν πάω σπίτι μου απόψε. Ήταν το ξέσπασμα σε υπερβολές μιας χαμοζωής ταπεινής και στερημένης. Τρώγανε, πίνανε πάρα πάνω απ’ όσο άντεχαν, κάποτε τους πήγαιναν στο σπίτι σηκωτούς, ή καυγάδιζαν άγρια για ψύλλου πήδημα.
Το πρωϊνό έβρισκε το μαγαζί γυαλιά καρφιά, ελληνικότατη συνήθεια, με τον πρωταγωνιστή στο μαγγανοπήγαδο του μεροκάματου. Το στομάχι κόμπος, τα μάτια πρησμένα και το όνειρο να έχει πετάξει μακριά...

Εικόνα

Σπύρου Βασιλείου: «Το τραπέζι
της καθαράς Δευτέρας

Εκατό και βάλε χρόνια μετά, οι αλλαγές είναι μετρημένες. Τα οικονομικά μας το ίδιο προβληματικά, η θέση μας στη διεθνή σκηνή αναβαθμισμένη, λένε οι κυβερνώντες, επισφαλής οι επίδοξοι. Όμως τα κόμματα πολιτεύονται με την ίδια ακριβώς νοοτροπία. Ο λαός, που μονάχα προεκλογικά αναβαθμίζεται σε πολίτες, καταπιεσμένος, αγχωμένος, πάντα με το φόβο της εφορίας και του νέου Κ.Ο.Κ., το δίκιο του δεν το βρίσκει ποτέ. Μόνο το πνεύμα του βασιλιά Καρνάβαλου παραμένει αναλλοίωτο. Κι ο Γιώργος Σουρής, από τον «ΡΩΜΗΟ», πάντα επίκαιρος.

Παράτα, Μούσα, κάθε τι
τον πόλεμο, τη νίκη
κι εξύμνησε το κομφετί
και το μασκαραλίκι...



* Ο Δημήτρης Χίλιος είναι συγγραφέας και από τις εκδόσεις Πατάκη κυκλοφορούν τα μυθιστορήματά του «Με το σφύριγμα του τραίνου» και «Χάρτινα φιλιά».

Οι τηγανητές πατάτες

Οι τηγανητές πατάτες

Τσιρίζει
το λάδι
ζεσταίνοντας
τη χαρά του κόσμου .
Οι τηγανητές πατάτες
μπαίνουν
στο τηγάνι
σαν χιονισμένα
φτερά
πρωινού κύκνου
και βγαίνουν
χρυσωμένες
από το τσιτσιριστό κεχριμπάρι της ελιάς

Πάμπλο Νερούντα (σε μετάφραση Δανάης Στρατηγοπούλου)

ΣΤΟ ΠΑΤΑΡΙ (ΠΟΙΟΙ ΗΜΑΣΤΕ !)

ΤΟ ΠΑΤΑΡΙ

Αντί προλόγου

Μια παρέα από δέκα περίπου άτομα, από όλα σχεδόν τα μέρη της Ελλάδας , από την Κρήτη ως την Θράκη που παροικούμε (ουσιαστικά εκτώς των τειχών) στο Χαλάνδρι, μαζευόμαστε κάθε Τετάρτη μεσημέρι εδώ και τρία τέσσερα χρόνια, στο πατάρι ενός βιβλιοπωλείου της πόλης.... Η ιστορία μας μικρή και άγνωστη . Ξεκινήσαμε έτσι χωρίς προγράμματα και διακηρύξεις με μοναδικό σκοπό να μην βουλιάξουμε στον εαυτό μας .

Μοναχικοί απροσκύνητοι, απαγγέλουμε τα φθαρμένα μας όνειρα και μιλούμε επί παντός επιστητού . Φορτωμένοι με πολύχρονη συγγραφική δράση και πολλή γνώση, άγνωστοι εν πολλοίς, παρά ταύτα και «απαράσημοι», μιλούμε , ακούμε , ζυγίζουμε τα προβεβλημένα και μετά το αλώνισμα και το λίχνισμα ,πετάμε τα σκύβαλα και κρατάμε τα σταρόσπυρα κρίνοντας τους «περιούσιους» της τέχνης .

Δεν κομίζουμε «γλαύκα εις ΑΘΗΝΑΣ» θέλουμε με τούτο το περιοδικό να προσφέρουμε στον αναγνώστη μια ανθοδέσμη από αφορμές, για αναπόληση , για ρεμβασμό για νοσταλγία .

Λογοτεχνικά κατατάσσουμε τους εαυτούς μας στην β΄ μεταπολεμική γενιά της Κατοχής . Τούτο εδώ το έντυπο μας «Το Πατάρι», κατ` εξοχήν λογοτεχνικό περιοδικό, η παρουσία και η φωνή μας, δείγμα γραφής και ανάσα, φιλοδοξεί να φιλοξενήσει στις σελίδες του, συνεργασίες καταξιωμένων αλλά και νέων που για πρώτη φορά παρουσιάζονται στα Ελληνικά γράμματα.

Τα μέλη της ομάδας είναι :

Α) Μιχάλης Δελησάββας Γιατρός : Έχει εκδώσει 6 ποιητικές συλλογές , 45 συλλογές με διηγήματα και πολλά άλλα । Είναι μέλος της ΕΕΛ

Ετικέτα

Μιχάλης Δελησάββας

Β) Νικίας Λειβαδάς Κύπριος Γιατρός Ζωγράφος και Συγγραφέας με πολλές εκθέσεις και εκδόσεις

Ετικέτα

Γ) Αυγερινός Μαυριώτης : Δάσκαλος Ποιητής ζωγράφος Λαογράφος και Διηγηματογράφος ।Είναι μέλος της ΕΕΛ .

Ετικέτα

Αυγερινός Μαυριώτης

Δ) Επαμεινώνδας Μπαλούμης : Καθηγητής Φιλόλογος δρ της Φιλολογίας । Ποιητής , διηγηματογράφος , μυθιστοριογράφος , δοκιμιογράφος και άλλα .

Ετικέτα

Ε) Δημήτρης Μποσινάκης : Κλινικός Ψυχολόγος , Ποιητής , Διηγηματογράφος ,Δοκιμιογράφος και κριτικός ।Μέλος της Εθν Εταιρείας Λογοτεχνών .

Ετικέτα

Δημήτρης Μποσινάκης

ΣΤ) Μιχάλης Παγούνης : Γαιολόγος : Παιδί που μεγάλωσε και σπούδασε στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης ।Στην Λογοτεχνία εμφανίζεται με μυθιστορήματα που αναφέρονται στον εμφύλιο και στην ζωή των Ελλήνων στις Ανατολικές Χώρες .

Ετικέτα

Ζ ) Χρήστος A. Παπαρίζος Σύμβουλος ε.τ. του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου .

• Διδακτορικό δίπλωμα από τη Φιλοσοφική Σχολή του Α.Π.Θ. (1995). Επιστημονικό πεδίο: πραγματολογική γλωσσολογία και γλωσσικός σχεδιασμός – language planning. Βαθμός: άριστα.
• Μεταπτυχιακό δίπλωμα ειδίκευσης στην Εφαρμοσμένη Γλωσσολογία – Διδακτική Ζωντανών Γλωσσών (1989). Α.Π.Θ. Φιλοσοφική Σχολή. Βαθμός: άριστα.
• Πτυχίο Φιλοσοφικής Σχολής Α.Π.Θ. – Τμήματος Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας.
• Πτυχίο Μαρασλείου Διδασκαλείου Δ.Ε. & Απολυτήριο Παιδαγωγικής Ακαδημίας.

Πλήθος Επιστημονικών Δημοσιεύσεων .

Η ) Αλέξανδρός – Παρασκευάς Σερενές : Ήταν Διευθυντής Ορθοπεδικής στο Κρατικό Πειραιά ।Έχει εκδώσει 12 ποιητικές συλλογές .

Ετικέτα

Αλέξανδρός Σερενές

Η ) Φώτης Στεργίου : Σπουδές στην Φιλοσοφική Αθηνών και στο Πανεπιστήμιο Bochum της Γερμανίας . Δημοσίευσε πλήθος άρθρα κριτικές και μελέτες και εξέδωσε βιβλία «Ασκήσεις λόγου» «Πρόσωπο τα λογοτεχνίας» κ.α.π . Είναι η κινητή λογοτεχνική εγκυκλοπαίδεια της συντροφιάς ।

Ετικέτα

Θ ) Κώστας Χελμός ΠΟΙΗΤΗΣ :

Έχει εκδώσει 8 ποιητικές συλλογές . Μέλος της ΕΕΛ

Ένα Σεμνό Βιογραφικό για ένα σεμνό άνθρωπο .

Τα μέλη της συντροφιάς μας θα τα γνωρίσετε καλλίτερα μέσα από τα κείμενα τους।

Ετικέτα

Κώστας Χελμός

Λεωνίδας Ορφανουδάκης (φίλος και θαυμαστής τους )

Ετικέτα

Λεωνίδας Ορφανουδάκης